Świadome rodzicielstwo - zrozumieć swoją przeszłość, żeby budować dojrzałą relację z dzieckiem
| Świadome rodzicielstwo – zrozumieć swoją przeszłość, żeby budować dojrzałą relację z dzieckiem

Świadome rodzicielstwo – zrozumieć swoją przeszłość, żeby budować dojrzałą relację z dzieckiem

Kurczowe trzymanie się przeszłości nie pozwala na budowanie szczęśliwego „tu i teraz”, a nieustanne powracanie do tego, co było, utrudnia ruszenie z miejsca. Współczesna psychologia rozwojowa podkreśla, że sposób, w jaki rodzic interpretuje doświadczenia z wczesnych lat swojego życia, silnie przekłada się na kształtowanie się bezpiecznego stylu przywiązania u dziecka.

Rodzicu, rozwijaj się!

Rola rodzica polega na wspieraniu dziecka, a nie przechodzeniu za niego jego drogi życiowej. Chodzi o towarzyszenie i dorosłe przewodnictwo zamiast podejmowania wyborów za dziecko. Dzieci bazujące na bezpiecznej więzi z rodzicami posiadają większe zasoby wewnętrznej siły, a także lepiej radzą sobie z wyzwaniami. Budowanie takiej relacji wymaga od opiekuna gotowości do własnego rozwoju i lepszego poznania siebie. Autorefleksja pozwala nie tylko uporządkować własną (rodzicielską) historię, ale również wzmocnić/poprawić relację z dzieckiem.

„Dzięki refleksji nad doświadczeniami z przeszłości, jesteśmy w stanie zrozumieć własne życie. Co dobrego może z tego wynikać, skoro i tak nie jesteśmy w stanie odwrócić biegu wydarzeń? Pogłębianie samorozumienia przemienia nas, pozwala lepiej zrozumieć innych, umożliwia podejmowanie świadomych działań, a także otwiera umysł na nowe doświadczenia. Zmiany, które przychodzą wraz z pogłębionym samorozumieniem, pozwalają przyjąć taki sposób bycia i komunikowania się z dzieckiem, który sprzyja bezpiecznemu stylowi przywiązania”.

Potrzeba zatem odwagi, aby wejrzeć w siebie, poznać własne potrzeby i zaakceptować to, czego nie da się zmienić. To, jaki rodzaj więzi z dzieckiem stworzy rodzic (opiekun), zdeterminowane jest stopniem zrozumienia przez niego własnego życia i zintegrowania wczesnych doświadczeń życiowych. Istotnym elementem budowania porozumienia z dzieckiem jest sposób komunikacji. Dzięki jej dostrojeniu ma ono poczucie bycia zrozumianym, a rodzic może się jeszcze bardziej na dziecko otworzyć. Inwestycja rodzica w rozwijanie umiejętności komunikacyjnych wydaje się być pierwszym krokiem do budowania więzi. Odzwierciedlanie własnych przeżyć i uwzględnianie perspektywy dziecka sprawiają, że rodzinna komunikacja zyskuje głębszy sens.

Reklama sponsora artykułu
Świadome rodzicielstwo

W jaki sposób doświadczenia z dzieciństwa wpływają na to, jakimi jesteśmy rodzicami? Czy dzięki autorefleksji można przezwyciężyć ograniczenia własnej przeszłości? Jak nauka wyjaśnia złożone relacje między rodzicami i dziećmi?

Zobacz więcej

Komunikacja jako fundament relacji z dzieckiem

W relacji rodzic–dziecko szczególne miejsce zajmuje komunikacja integrująca. Zakłada ona:

  • bycie rodzicem uważnym, który ma świadomość własnych odczuć i potrafi dostroić się do umysłu dziecka, przy tym pozwala zrozumieć dziecku jego własne przeżycia,
  • poszanowanie godności i wyjątkowości dziecka,
  • otwartość na dziecięce przeżycia i punkt widzenia (empatię).

Rodzic, który praktykuje komunikację integrującą, z szacunkiem wyraża swoje reakcje, a także otwarcie dzieli się komunikatami i przyjmuje je od dziecka.

„Gdy dostrajamy się do dzieci, rozpoczynamy proces, w którym dochodzi do integracji podstawowych elementów naszych umysłów. To połączenie pozwala (…) poczuć, iż naprawdę przebywamy (…) z dzieckiem. Komunikacja integrująca jest ważna na każdym etapie relacji. Połączenie to daje dziecku poczucie bezpieczeństwa oraz wspiera je w jego własnym procesie odkrywania emocji i poznawania otaczającego go świata”.

Zmiana jest możliwa!

Autorzy książki „Świadome rodzicielstwo” podkreślają, że zmiana stylu przywiązania u dziecka jest możliwa. Balast w postaci ciężkich doświadczeń z przeszłości można zminimalizować poprzez dostarczanie dziecku doświadczeń, które pozwolą wykształcić bezpieczny styl przywiązania. Sprzyja temu np. spójna komunikacja, elastyczne reagowanie na potrzeby dziecka, a także budowanie emocjonalnego porozumienia. Jak piszą autorzy książki „(…) nie trzeba mieć wspaniałych rodziców, by samemu być dobrym rodzicem dla swoich dzieci”. Nawet przykre doświadczenia z dzieciństwa nie determinują w pełni tego, jakimi będziemy rodzicami. Ważną kwestią jest jednak refleksja i odpowiednie nadanie znaczenia przeszłości, aby otworzyć się na to, co nowe. Na każdym etapie rodzicielskiej drogi można zacząć wzmacniać relację z dzieckiem i rozwijać przywiązanie.

Integracja to kluczowy warunek spójnego życia

“Integracja różnych aspektów doświadczeń to esencja spójnego życia. Zintegrowanie doznań fizycznych, emocji i historii życiowych pełni kluczową rolę w rozwoju psychowzroczności i uważności. Głębsza samoświadomość pozwala budować poczucie więzi z samym sobą i swoimi dziećmi w miarę jak łączymy teraźniejszość z przeszłością i stajemy się aktywnymi aktorami własnej opowieści życiowej”.

Emocje, zdaniem D. J. Siegela i M. Hartzell, pozwalają na tworzenie prawdziwych więzi. Świadomość własnej emocjonalności pozwala na budowanie lepszych relacji z innymi. Ponadto emocjonalne dostrojenie z dziećmi buduje bezpośredni kontakt z nimi. Umiejętność odczytywania przez rodzica aspektów komunikacji dziecięcej (np. ton głosu, wyraz twarzy, kontakt wzrokowy, a także czas i intensywność reakcji) pozwala budować prawdziwą bliskość i zrozumienie. Ważne jest jednak, aby rodzic (opiekun) miał świadomość dziecięcej komunikacji i jednocześnie świadomość siebie. Kontakt z samym sobą, w tym dotarcie do własnych potrzeb, uczuć, motywów, stanowi podstawę budowania emocjonalnego porozumienia z dzieckiem. (Rodzic, który jest „oddalony” od własnych potrzeb, będzie miał trudność w odkrywaniu potrzeb swojego dziecka). Wewnętrzna spójność opiekuna, w tym integracja wczesnych doświadczeń życiowych oraz stosowanie komunikacji dostrojonej do dziecka, pozwala budować prawdziwe porozumienie.

Jak świadomie budować relacje rodzic–dziecko wg D. J. Siegela i M. Hartzell?

  • Stawiać na bycie uważnym rodzicem, co przekłada się na szanowanie indywidualności dziecka i akceptowanie go dokładnie takim, jakie jest. Dzieci uczą się o sobie dzięki komunikacji z rodzicami. Bycie obecnym opiekunem to świadome zachowanie, które bierze pod uwagę dobro emocjonalne dziecka.
  • Czerpać z doświadczenia, jakim jest bycie rodzicem. Interakcje z dziećmi generują wiele wyzwań, które pozwalają na nieustanną naukę o sobie i o świecie.
  • Uczyć się elastyczności reagowania i praktykować ją. Stanowi to podstawę dojrzałości emocjonalnej oraz budowania relacji opartych na współczuciu. Dzięki elastyczności reakcji możliwe staje się powściągnięcie niektórych emocji i wzięcie pod uwagę perspektywy dziecka, a w konsekwencji reagowanie w przemyślany sposób (nie odruchowy).
  • Doceniać drobne radości, które przydarzają się każdego dnia. Zwalniać tempo, aby cieszyć się ze wspólnego przebywania i z robienia razem rozmaitych rzeczy. Czerpać radość z przebywania z dzieckiem.

Artykuł powstał na podstawie książki „Świadome rodzicielstwo” D. J. Siegel, M. Hartzell. Wszystkie cytaty pochodzą z tej publikacji.

Foto: flikr.com/wondermonkey2k

Więcej dobrych artykułów? Kliknij lajk

Monika Koziatek

Pedagog, socjoterapeuta i terapeuta I-ego stopnia Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR). Miłośniczka Porozumienia bez Przemocy i rodzicielstwa opartego na przywiązaniu. Realizatorka szkoleń w zakresie kompetencji wychowawczych. Mama Antka.
Odwiedź stronę autorki/autora:




Książeczki Pucio – zabawy logopedyczne dla najmłodszych

Książki wspierające wszechstronny rozwój najmłodszych dzieci od wydawnictwa Tekturka

Naprawdę przeciwsłoneczne okulary dla dzieci (Real Kids Shades)

Dlaczego nuda jest potrzebna?

Naturalne czy stylizowane? Jakie zdjęcia warto zrobić noworodkowi

Kiedy dziecko ciągle mówi “nie”. Rozmowa Moniki Szczepanik i Eweliny Adamczyk

Przejdz do: