Wegetarianizm i jego odmiany
| Wegetarianizm i jego odmiany

Wegetarianizm i jego odmiany

Jeszcze niedawno zwolennicy wegetarianizmu uważani byli za dziwaków. Dzisiaj już nie budzi on tylu emocji. Szacuje się, że w Polsce jest około 2 milionów wegetarian i liczba ta stale rośnie. Ogromną grupę stanowią ludzie, dla których wegetarianizm znaczy znacznie więcej niż tylko zasady układania jadłospisu – jest to również filozofia i styl życia.

Podstawową zasadą wegetarianizmu jest wyeliminowanie z diety mięsa.

Jest kilka odmian wegetarianizmu:

  • laktoowowegetarianizm – inaczej nazywany owolaktarianizmem, jest najpowszechniejszym rodzajem wegetarianizmu. Wyklucza z diety posiłki mięsne (także ryby), ale pozwala na spożywanie nabiału, jajek i miodu.
  • laktowegetarianizm – polega na rezygnacji ze spożywania mięsa i jajek, ale dopuszcza stosowanie w diecie mleka i jego przetworów.
  • owowegetarianizm – ze wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego pozwala na spożywanie tylko jajek.
  • weganizm – ten rodzaj diety wyklucza nie tylko mięso, ale też wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego, a wiec mleko, sery, jajka i miód. Weganie nie używają produktów, w których powstaniu brały udział zwierzęta, czyli: futer, odzieży skórzanej, bawełnianej, jedwabnej, kosmetyków testowanych na zwierzętach i zawierających składniki pochodzące od zwierząt, ale też wyrobów z kości słoniowej i opartych na żelatynie.
  • frutarianizm – bywa określany jako: fruktarianizm, fruitarianizm, fruktorianizm. Należy do zdecydowanie najbardziej radykalnych form diety wegetariańskiej, bowiem oprócz produktów pochodzenia zwierzęcego wyklucza także jedzenie jakichkolwiek owoców i warzyw, których zerwanie „uśmierca” roślinę. Frutarianie odżywiają się przede wszystkim owocami (stąd ich nazwa), czyli: jabłkami, bananami, ogórkami, bakłażanami, pomidorami, dyniami i wieloma innymi itd.
  • witarianizm – witarianie to osoby, które rzadko są jednocześnie wegetarianami (ale zalicza się ich do tej grupy). Ich założeniem jest spożywanie wyłącznie świeżych produktów, niegotowanych (choć mogą być podgrzewane do temperatury 41 stopni C), w tym również kawy i herbaty. Poza tym witarianie wykluczają soki i inne napoje, zastępując je woda mineralną. Ich zdaniem gotowanie niszczy enzymy i składniki mineralne znajdujące się w warzywach i owocach.
  • liquidarianizm – liquidarianie spożywają te same posiłki co witarianie (niegotowane), ale przygotowane w inny sposób. Sporządzają z nich soki, które nie obciążają układu trawiennego, oczyszczają organizm, a przy tym dostarczają potrzebnych organizmowi witamin i minerałów.
  • sprautarianizm – zwolennicy tego typu diety żywią się głównie kiełkami (nasionami zbóż, warzyw i owoców).

Zdarza się, że do odmian wegetarianizmu zalicza się semiwegetarianizm (jego rodzaje to pollowegetarianizm i pescowegetarianizm), który polega na ograniczeniu ilości spożywanego mięsa, ale nie na całkowitym wykluczeniu go z menu. Wie osób uważa, że jest to stan przejściowy między jedzeniem a niejedzeniem posiłków mięsnych.

W wegetarianizmie chodzi głównie o wyeliminowanie mięsa ze swojego jadłospisu, choć dla wielu to życiowa filozofia, postawa wyrażająca się odrzuceniem wszelkich korzyści, których podstawą było cierpienie zwierząt.

Ludzie decydują się na ten rodzaj diety z wielu powodów:

  • dobro człowieka – obecnie większość mięsa, bez względu na jego rodzaj, pochodzi od zwierząt, którym w celu przyśpieszenia wzrostu podaje się hormony: głównie syntetyczny estradiol i testosteron; udowodniono już, że ich podwyższony poziom ma związek z takimi schorzeniami u kobiet jak endometrioza (rozrost błony śluzowej macicy poza błoną macicy), nowotworami: rakiem sutka, jajnika, szyjki macicy, a w przypadku mężczyzn: rakiem prostaty i jądra; do paszy, którą karmi się zwierzęta hodowlane dodaje się antybiotyki, bo przyśpieszają wzrost i zapobiegają infekcjom; w mięsie znajduje się cholesterol, pestycydy, dioksyny i wirusy
  • dobro zwierząt – dla pozyskania mięsa zabija się zwierzęta, które często hodowane są w trudnych warunkach i transportowane w sposób niehumanitarny
  • dobro środowiska naturalnego – rocznie na całym świecie hoduje się około 50 miliardów zwierząt, które wydalają setki ton odchodów zawierających trujący gaz cieplarniany – metan, ten z kolei wpływa na efekt cieplarniany i kwaśne deszcze, ponadto przy hodowli wykorzystuje się około 75% światowych zasobów wody, a wszystko, co związane jest z przemysłem mięsnym, zanieczyszcza wodę trzy razy bardziej niż inne gałęzie przemysłu; poza tym hektar ziemi przeznaczonej na uprawę roli wyżywi 25 osób, a ten przeznaczony na hodowlę zwierząt rzeźnych – 5 osób
  • względy religijne – niektóre wyznania zakazują spożywania posiłków mięsnych.

Zalety wegetarianizmu:

  • obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
  • mała kaloryczność potraw – służy utrzymaniu szczupłej sylwetki
  • wysoka wartość odżywcza
  • ograniczona zawartość tłuszczu i nasyconych kwasów tłuszczowych
  • brak lub niska zawartość cholesterolu w diecie
  • wysoka zawartość węglowodanów złożonych
  • zwiększona ilość witaminy C
  • korzystny dla organizmu stosunek sodu do potasu
  • zmniejsza ryzyko wystąpienia: otyłości, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, chorób serca, zaparć, nowotworów jelita grubego, próchnicy zębów, kamicy
  • ograniczenie przyjmowania toksyn znajdujących się w produktach zwierzęcych
  • nieprzyczynianie się do okrutnego i nieludzkiego hodowania i zabijania zwierząt.

Dieta wegetariańska we wszystkich odmianach wymaga dużej wiedzy o komponowaniu wartościowych posiłków.

Kiedy zdecydujemy się na takie odżywianie, warto poradzić się osób zajmujących się dietą naturalną, ale wcześniej podpowiadamy gdzie szukać potrzebnych składników:

  • białko – źródło energii potrzebne do budowy tkanek – znajdziesz w makaronie razowym, brązowym ryżu, orzechach, soi, ziemniakach, słoneczniku i roślinach strączkowych
  • tłuszcze – pomagają w przyswajaniu niektórych witamin i są ważnym źródłem energii – weganie znajdą je w nasionach i orzechach oraz zrobionych z nich olejach, w awokado i margarynie wegańskiej (z olejem palmowy, tłuszczem kokosowym i rzepakowym)
  • węglowodany – pomagają w utrzymaniu stałej temperatury ciała, wspomagają procesy myślenia – znajdziesz je w pełnych ziarnach zbóż i grubych kaszach, w warzywach strączkowych: w soczewicy, grochu, fasolach, ziemniakach i owocach
  • witaminy i minerały – wiele z nich znajduje się w owocach, warzywach i zbożach. Są jednak takie, których znalezienie sprawie wiele kłopotu, np. żelazo. Najlepszym jego źródłem jest czerwone mięso, ale występuje też w roślinach strączkowych (zwłaszcza w soi), w produktach pełnoziarnistych, ciemnozielonych warzywach (wszystkich warzywach liściowych w zielonym kolorze: natce pietruszki, selerze naciowym, pokrzywie, mniszku lekarskim itd.), suszonych owocach i orzechach. Wapnia najlepiej szukać w nabiale, ale ci, którzy z niego rezygnują, mogą spożywać ciemnozielone liście roślin, figi, tofu, zsiadłe mleko z soi, migdały i orzechy. Najgorzej jest z witaminą B12, bo znajduje się ona głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, ale jest też w drożdżach piwnych, wodorostach nori i płatkach oraz mleku sojowym, które są wzbogacane w B12.

Maj – Ogólnopolski Tydzień Wegetarianizmu
1 października – Międzynarodowy Dzień Wegetarianizmu
1 listopada – Światowy Dzień Wegan
20 grudnia – Dzień Ryby
11 stycznia – Dzień Wegetarian

Więcej dobrych artykułów? Kliknij lajk

Marta Pletty

Familiolog - pracuje z dziećmi i dla dzieci. Interesuje się relacjami rodzinnymi. Konferansjer i pasjonatka ludzi. Studentka dziennikarstwa oraz redaktor serwisu Dziecisawazne.pl.
Odwiedź stronę autorki/autora:




Książeczki Pucio – zabawy logopedyczne dla najmłodszych

Książki wspierające wszechstronny rozwój najmłodszych dzieci od wydawnictwa Tekturka

Naprawdę przeciwsłoneczne okulary dla dzieci (Real Kids Shades)

Jak uczy się mózg i dlaczego szkoła nie wspiera naturalnych procesów uczenia się?

Juul na poniedziałek, cz. 67 – Diagnozy – mogą być pomocne, ale mogą także stygmatyzować

Bliskość wspiera mowę. Rozmowa z Wiolą Wołoszyn

Przejdz do: