Wizyta u dentysty przed i w czasie ciąży - dlaczego jest to takie ważne?
Święta, święta, święta... zobacz PREZENTY dla dzieci
| Wizyta u dentysty przed i w czasie ciąży – dlaczego jest to takie ważne?

Wizyta u dentysty przed i w czasie ciąży – dlaczego jest to takie ważne?

Ciąża - Warto się do niej odpowiednio przygotować, także od strony stomatologicznej.

Planowanie ciąży

Na etapie planowania dziecka na pewno warto udać się do stomatologa w celu oceny zdrowia uzębienia. Wtedy bez żadnych przeszkód można wykonać zdjęcie panoramiczne (wszystkich zębów), aby wykluczyć istnienie ognisk zapalnych i próchnicy. Najlepiej uporać się z leczeniem przed zajściem w ciążę. Jeśli jednak z jakiegoś powodu nie udało się wcześniej wyleczyć wszystkich zębów, warto wiedzieć, że w ciąży też można iść do dentysty. Coraz częściej także ginekolodzy kierują pacjentki na przegląd stomatologiczny, co jest wyrazem ich troski zarówno o zdrowie przyszłej mamy, jak i dziecka.

Ciąża

Jeśli kobieta nieprzerwanie dba o higienę jamy ustnej i w czasie ciąży nie zmieniła swoich dotychczasowych nawyków higienicznych, zazwyczaj nie ma powodu do zmartwień.
Mimo iż wiele mam usprawiedliwia zły stanu uzębienia przebytą ciążą czy karmieniem, tak naprawdę bezpośredniej przyczyny należy szukać gdzie indziej. Wpływ na to mają przede wszystkim:

  • zwiększone łaknienie i częstsze podjadanie (zwłaszcza węglowodanów),
  • nudności i wymioty, które wpływają erozyjnie na szkliwo poprzez obniżenie pH w jamie ustnej (kwaśne pH jest w stanie rozpuścić szkliwo).

Także hormony mogą być oczywiście sprawcą przejściowych obrzęków czy stanów zapalnych dziąseł objawiających się krwawieniem, jednak po unormowaniu się ich poziomu objawy powinny ustąpić. Jest to tak zwane ciążowe zapalenie dziąseł – pojawia się najczęściej na początku II trymestru i cały czas się nasila (około 8 miesiąca ciąży osiąga swój szczyt), a następnie zmniejsza się im bliżej terminu porodu.

Liczne badania naukowe dowodzą, że stany zapalne dziąseł i choroby przyzębia są najczęstszą stomatologiczną przyczyną przedwczesnych porodów – zwiększają to ryzyko aż siedmiokrotnie! Jest to wynikiem uwalniania toksyn przez bakterie obecne w chorym przyzębiu. Toksyny te stymulować mogą wydzielanie mediatorów pobudzających czynność skurczową macicy.
Choroby przyzębia są również przyczyną urodzeń dzieci z niską masą urodzeniową.

Higiena jamy ustnej

W przypadku wystąpienia wymiotów nie należy myć zębów bezpośrednio po nich, gdyż w jamie ustnej jest wtedy bardzo kwaśny odczyn. W ten sposób można doprowadzić do nadtrawienia szkliwa kwasami. Należy odczekać kilka minut, by ślina wyrównała pH, i dopiero wtedy solidnie wyszczotkować zęby.
W czasie ciąży przyszła mama powinna odbyć 2–3 kontrolne wizyty stomatologiczne.

RTG

Wszystkie możliwe badania rentgenowskie najlepiej jest wykonać przed zajściem w ciążę.
Po wykonaniu zdjęcia można od razu starać się o dziecko. Promienie rentgenowskie nie kumulują się w organizmie. Zdjęcia najlepiej wykonywać wtedy w I fazie cyklu miesiączkowego, kiedy kobieta ma pewność, że nie doszło jeszcze do zapłodnienia.

Oczywiście RTG zęba to bardzo mała dawka promieniowania, praktycznie niezagrażająca dziecku, ale jeśli musi być wykonane podczas ciąży, warto zwrócić uwagę na sprzęt. Nowoczesne cyfrowe urządzenia emitują dużo mniejszą dawkę promieniowania niż te stare, gdzie zdjęcie wywoływane jest na kliszy. Konieczna jest również ochrona fartuchem ołowianym tarczycy, klatki piersiowej i jamy brzusznej.
Dla porównania 10 zdjęć wykonanych radiowizjografią (czujnik cyfrowy połączony z komputerem) to podobna dawka do 1 zdjęcia wykonanego na kliszy!

A co z wykonywaniem RTG zębów w czasie trwania ciąży? Według najnowszych badań rentgenodiagnostyka stomatologiczna z racji tego, że obejmuje obszar naświetlania jedynie głowy i szyi, jest bezpieczna dla płodu.
Oczywiście zdjęcia w trakcie trwania ciąży należy wykonywać z rozwagą – tylko wtedy, kiedy są niezbędne, np. z powodu niezidentyfikowanego ból zęba. Długo trwające dolegliwości bólowe, stan zapalny miazgi zęba i bytujące tam bakterie z pewnością są większą szkodą dla dziecka niż jedno małe zdjęcie RTG.

Znieczulenia stomatologiczne w ciąży i podczas karmienia piersią

Często zdarzają się sytuacje, gdy do gabinetu przychodzą kobiety w ciąży z bólem i łzami w oczach, że w ich stanie będzie problem ze znieczuleniem…
Na szczęście nie jest to prawdą. Mamy spory wybór środków znieczulających i są wśród nich znieczulenia odpowiednie dla kobiet w ciąży. Stomatolodzy używają wtedy preparatów bez środków obkurczających naczynia. Oczywiście leczenie stomatologiczne najbezpieczniejsze jest w II trymestrze ciąży. W pozostałych okresach lepiej go unikać, gdyż w I trymestrze zachodzi intensywna organogeneza (tworzenie narządów dziecka), a w III istnieje ryzyko przedwczesnych skurczów macicy i zespołu żyły głównej dolnej – podczas zbyt długiego przebywania w pozycji leżącej macica uciska na naczynia żylne i dochodzi do spadku ciśnienia.

Stres i ból związany z leczeniem bez znieczulenia jest dużo bardziej szkodliwy dla dziecka niż samo znieczulenie, gdyż stres podnosi poziom kortyzolu we krwi.
Podobnie jest z karmieniem piersią. Czy w celu leczenia zębów ze znieczuleniem lepiej przerzucić się na karmienie butelką? Absolutnie nie! Wizytę planuje się zwykle z pewnym wyprzedzeniem. Wystarczy więc ściągnąć wcześniej zapas mleka, aby nie stresować się po zabiegu. Po znieczuleniu zaleca się przez około 2 godziny nie karmić piersią i dodatkowo odciągnąć pierwsze mleko. 2–3 godziny to przybliżony czas rozpadu środka znieczulającego. Jest to dodatkowy środek bezpieczeństwa, gdyż po wielu znieczuleniach można karmić od razu! Do mleka przenika jedynie około 1% preparatu – ilość praktycznie nieznacząca.

Wypełnienia amalgamatowe

U kobiet w ciąży i karmiących piersią nie stosuje się wypełnień amalgamatowych. NFZ refunduje im wypełnienia z innych materiałów, by nie narażać ich niepotrzebnie na kontakt z rtęcią. Warto wiedzieć, że najwięcej rtęci uwalnia się podczas zakładania i usuwania wypełnienia amalgamatowego, dlatego wymiana wypełnienia (zwiercenie starej plomby) powinno odbywać się w osłonie koferdamu (gumowa osłonka izolująca ząb od środowiska jamy ustnej).
Nie ma wskazań, by wymieniać wszystkie wypełnienia amalgamatowe u kobiet w ciąży. Nie mają one negatywnego wpływu na zdrowie dziecka. Toksyczność wypełnień obecnych w jamie ustnej praktycznie nie istnieje (jest naprawdę znikoma).

Więcej dobrych artykułów? Kliknij lajk

Justyna Sienkiewicz-Brandt

Lekarz dentysta. Pracuje w jednej z poznańskich klinik stomatologicznych, gdzie z pasją leczy dzieci i dorosłych. Autorka bloga i profilu na Fb „Dentystka nie sadystka”, gdzie przemyca wiedzę stomatologiczną, głównie dotyczącą dzieci i kobiet w ciąży.

Odwiedź stronę autorki/autora: http://dentystkaniesadystka.blogspot.com/




Książeczki Pucio – zabawy logopedyczne dla najmłodszych

Książki wspierające wszechstronny rozwój najmłodszych dzieci od wydawnictwa Tekturka

Naprawdę przeciwsłoneczne okulary dla dzieci (Real Kids Shades)

Jak rodzicielstwo przez zabawę pomaga rozwiązywać codzienne problemy?

Lęk w rodzicielstwie. Dlaczego warto go zrozumieć

Ciąża i poród w Finlandii

Przejdz do: