fbpx
DZIEŃ DZIECKA - Zrób niespodziankę!
| 5 rzeczy, które pomagają dzieciom w efektywnym wypoczynku

5 rzeczy, które pomagają dzieciom w efektywnym wypoczynku

Przerwa wakacyjna to idealny moment na zwolnienie tempa i wzmocnienie rodzinnych relacji. Wykorzystajmy dobrze ten wspólny czas, i nawet jeśli nie mamy okazji spędzić go w wymarzonych zakątkach świata, cieszmy się tym, co blisko, i wspierajmy dzieci we właściwym “ładowaniu baterii”.

5 rzeczy, które pomagają dzieciom w efektywnym wypoczynku

1. Wysypianie się

Mózg i układ odpornościowy dziecka potrzebują tego chyba najbardziej. Przez większą część roku dzieci wstają wcześnie, by zdążyć zjeść śniadanie i odpowiednio wcześnie wyjść do szkoły, gdzie o godzinie 8 rozpoczynają intensywną pracę. Liczne badania dowodzą, że długotrwałe niewyspanie może zaburzyć gospodarkę hormonalną dziecka, powoduje bowiem obniżenie ilości melatoniny i wzrost poziomu kortyzolu (tzw. hormonu stresu) w organizmie. Brak odpowiedniej ilości snu obniża również koncentrację i ogólną wydolność organizmu, znacząco wpływając na odporność – wiele nerwowych pobudek czy słabo przespanych nocy może obniżyć poziom białek, odpowiedzialnych za reakcję immunologiczną. Dzieci mogą wówczas częściej chorować.

Pozwólmy im więc w wakacje odbudować odporność i właściwe funkcjonowanie biochemiczne, aby mogły czuć się silniejsze fizycznie i emocjonalnie. Nie ma nic cenniejszego niż zdrowie, równowaga i dobra energia przez cały rok…

2. Spokój i uważność

W roku szkolnym nieustannie dokądś pędzimy. Pośpiech, w jakim na co dzień żyjemy, nie tylko nie wspiera zdrowego i harmonijnego rozwoju naszych dzieci, lecz także pozbawia je uważności – umiejętności zatrzymania się, wsłuchania w siebie i otaczający je świat, wyciszenia umysłu i ciała.

Czy przestrzeń na to jest rzeczywiście jest tak ważna? Patrząc na wyniki badań (1) na temat zdrowia psychicznego młodych ludzi w Polsce i na świecie, można śmiało odpowiedzieć: “jak najbardziej!” To kluczowa umiejętność – świadomie i otwarcie doświadczać chwili obecnej, zrozumieć swoje emocje, zredukować poziom stresu, poprawić swoją pamięć i koncentrację, rozumieć uczucia innych i nawiązywać z nimi dobry kontakt, budować zdrowe relacje.

Dzisiaj wielu dorosłych uczy się tego wszystkiego na nowo – i to jest w porządku. Skoro jednak dzieci mogą ćwiczyć te cenne umiejętności już teraz, myślę, że warto się na nie otworzyć. Zrozumiałym jest, że w codziennym zabieganym świecie często brakuje czasu na bycie tu i teraz. Warto praktykować z dziećmi tę szeroko pojętą uważność właśnie w wakacje. I solidnie się doładować, choćby na jakiś czas…

3. Autonomia

W czasie wakacyjnej przerwy pozwólmy dzieciom jeszcze częściej decydować o sobie. O tym, co na siebie włożą, co zjedzą na śniadanie albo jak będą spędzać swój wolny czas. Mimo, że na co dzień staramy się szanować dziecięce potrzeby podejmowania autonomicznych decyzji, czasem w pośpiechu nie udaje się nam otworzyć na to, co naprawdę jest dla nich ważne. Najczęściej sami je myjemy, ubieramy, podajemy im szybkie śniadanie i organizujemy ich czas po szkole.

Niech teraz, w czasie wolnym od wszechobecnego przymusu, jeszcze mocniej doświadczą swojej wewnętrznej mocy, niech poczują swobodę działania i dokonywania własnych wyborów. Zamiast organizować im zajęcia – pozwólmy na “nicnierobienie” lub zapytajmy, na co mają chęć. Niech rozwijają własne zainteresowania i talenty, lepiej poznając siebie. Pamiętajmy, że zrelaksowany i niezależny umysł to umysł pełen dobrych pomysłów i innowacyjnych rozwiązań!

4. Swobodna zabawa

W zgodzie ze sobą, swoimi potrzebami, instynktami i poczuciem mocy sprawczej.
Niestety swobodna zabawa kojarzy się większości dorosłych z bezsensownym trwonieniem czasu, łobuzowaniem albo “niebezpieczną”, bo wyzwalającą nie zawsze lubiane przez nas kreatywne aktywności, nudą. Tymczasem wartość swobodnej zabawy jest tak wysoka, że nie da się jej porównać z żadną inną formą uczenia się. Owszem, swobodna zabawa odbywa się na warunkach ustalonych przez dziecko albo grupę dzieci, ale nie ma ona nic wspólnego z naruszaniem granic innych (bo z tym z reguły właśnie kojarzą ją dorośli). Swoboda polega tutaj przede wszystkim na decyzji dzieci o tym, w co się bawią i w jaki sposób ta zabawa ma wyglądać. Dorośli nie ingerują, nie kontrolują, nie krytykują tej zabawy, ale zawsze mają możliwość obserwowania jej i  interwencji, jeśli przybiera ona niebezpieczny obrót. Warto pamietać, że swobodna zabawa, na którą brakuje czasu i przestrzeni w większości tradycyjnych szkół i przedszkoli, jest dla dzieci najważniejszą aktywnością i najbardziej efektywną formą nauki!

Podczas swobodnej zabawy dzieci naturalnie uczą się:

  • planowania i przejmowania odpowiedzialności za siebie i innych,
  • wyszukiwania nietuzinkowych rozwiązań,
  • samodzielności,
  • ponoszenia naturalnych konsekwencji swoich działań,
  • negocjowania,
  • budowania relacji interpersonalnych,
  • radzenia sobie z trudnymi emocjami.

Przerabiają też różne trudne dla siebie tematy, np. inicjują zabawy w dzidziusia, w lekarza albo w strzelanie czy wojnę.

Zabawa ma więc ogromną wartość autoterapeutyczną i jest świetną okazją na ćwiczenie i rozwój cennych życiowych kompetencji. Ma również niebagatelny wpływ na rozwój zdolności, o które tak bardzo zabiegamy jako dorośli. Gra w piłkę, jazda na rowerze, wspinanie się, przelewanie wody, wycinanie kształtów, rysowanie czy zabawa piaskiem wspierają tworzenie się w mózgu połączeń, które wspierają rozwój percepcji słuchowej, koordynacji ruchowej oraz wzrokowo-ruchowej, a tym samym wspomagają rozwój mowy, pisania, czytania, artykulacji, koncentracji oraz rozwijanie wyobraźni przestrzennej, a tym samym tworzenie fundamentu dla nauki matematyki i przedmiotów ścisłych. Skoro na taką formę zabawy brakuje miejsca na co dzień, warto mieć na nią pełną zgodę w dni wolne od przedszkola i szkoły.

5. Bliska relacja

Do wartości bliskiej i empatycznej relacji nie trzeba już chyba nikogo przekonywać. W przypływie codziennych trudnych emocji, wynikających z ogromu obowiązków, oraz niezaspokojonych potrzeb, o których często już nawet nie ma kiedy pomyśleć, trudno o spokojną relację, pełną wrażliwości i wzajemnego zrozumienia. Naturalnie, że świadomi jej wartości staramy się budować ją zawsze (tym bardziej w trudnych okolicznościach), ale powiedzmy sobie szczerze – dużo łatwiej zbliżać się do niej w warunkach ogólnego spokoju i równowagi. Dlatego okres wakacyjny to cudowny czas na jeszcze bardziej uważne pochylanie się nad sobą oraz emocjami i potrzebami swojego dziecka, na czułe wspieranie młodego człowieka w rozumieniu jego uczuć i emocji, w nazywaniu i rozpoznawaniu ich, na znajdowanie możliwie bliskich dziecku rozwiązań różnych codziennych sytuacji.

To też dobry moment, by naturalnie, swoja postawą dać przykład dziecku, jak można troszczyć się o siebie i innych, oraz że akceptacja wszystkich uczuć i emocji, spokojne odpowiadanie na nie, wpływają na jakość życia każdego człowieka. Aby mógł on czerpać radość z codzienności, wzrastać w zdrowym poczuciu własnej wartości i miłości.

Źródła:

(1) por. B. Ziegler i zespół; „Deutsches Ärzteblatt”, 99: A 1436–1441, 2002


Magdalena Boćko-Mysiorska

Spełniająca się mama i żona, pedagożka, coach, wykładowczyni. Promotorka naturalnego rodzicielstwa, neurobiologii i Porozumienia bez Przemocy. Na co dzień wspiera rodziców i nauczycieli w budowaniu empatycznych i konstruktywnych relacji z dziećmi. Autorka podręczników, artykułów i bliskościowo-naukowego bloga www.magdalenabockomysiorska.pl.
Odwiedź stronę autorki/autora: http://www.magdalenabockomysiorska.pl


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
Uważność – najlepsze książki dla dzieci i dorosłych

OKULARY
Naprawdę przeciwsłoneczne okulary dla dzieci

edukacja alternatywna
Dlaczego tak trudno zmienić polską szkołę? Fragment książki “Nowa szkoła”

edukacja alternatywna
“Nowa szkoła” to książka dla gotowych na zmianę polskiej szkoły

edukacja alternatywna
Jak uczy się mózg i jak szkoła może wspierać naturalne procesy uczenia się?

rodzina
“Jeśli nie działasz razem z dzieckiem, ono nie będzie działać z tobą”, czyli na czym dokładnie polega współdziałanie?

wychowanie
5 fundamentów dobrej relacji z dzieckiem

odżywianie naturalne
10 wyjątkowo bogatych superfoods prosto z… Polski!

edukacja alternatywna
4 warunki efektywnej nauki języka w szkole

rodzina
Rodzice potrzebują kontaktu z naturą i… z innymi dorosłymi

wychowanie
5 rzeczy, których nie można zmienić u dzieci

edukacja alternatywna
W pułapce szkolnych ocen