Co to jest homeschooling, czyli edukacja domowa?
| Co to jest homeschooling, czyli edukacja domowa?

Co to jest homeschooling, czyli edukacja domowa?

Bez ławek, dzienników, tablicy i głośnych dzwonków wzywających na lekcje – homeschooling, czyli edukacja domowa, jest w Polsce niemal nieznany. Ministerstwo Edukacji Narodowej szacuje, że na 6 milionów polskich dzieci około 100 uczy się w domu (według nieoficjalnych informacji jest ich nawet 500). Przed wprowadzeniem obowiązku szkolnego w XX wieku edukacja domowa była jedynym systemem – dzieci były uczone przez opłacanych guwernerów. Dziś homeschooling jest zjawiskiem niszowym, budzącym wiele kontrowersji.

Co to jest homeschooling?

Kiedy dziecko realizuje obowiązek szkolny w domu, rolę nauczyciela przejmują rodzice lub jedno z nich – najczęściej mama. Polskie prawo (art. 70 konstytucji i Ustawa o systemie oświaty art. 16 ust. 8-14) dopuszcza taką możliwość pod warunkiem, że zgodzi się na to dyrektor szkoły, do której dziecko jest zapisane. Często jest to trudne do zrealizowania, ponieważ dyrektorzy bywają niechętni temu systemowi.

Dyrektor ustala sposób sprawdzania wiedzy ucznia. Najczęściej co semestr lub raz w roku dziecko pisze test sprawdzający. Podobnie jak uczniowie uczęszczający do szkoły, na koniec roku szkolnego otrzymuje świadectwo ukończenia klasy. Jeśli test wypadnie pomyślnie, dziecko może kontynuować naukę w domu.

Rodzice najczęściej decydują się na uczenie w domu dzieci na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjum, jednak zdarzają się także przypadki takiego studiowania.

Homeschooling jest najpopularniejszy w Irlandii, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. W Stanach Zjednoczonych około 2 milionów dzieci nie chodzi do szkoły, a potrzebną wiedzę zdobywa w domu. To prawie 10% wszystkich tamtejszych uczniów.

Homeschooling – za:

  • poświęca się dziecku więcej czasu – nauczyciel w klasie dzieli uwagę między wszystkich uczniów, w domu rodzic koncentruje się na jednym dziecku
  • większa indywidualność – w szkole każde dziecko powinno przyswajać taką samą wiedzę w tym samym czasie, w domu tempo nauki można dostosować do potrzeb i zainteresowań dziecka
  • niestandardowe metody nauczania – to, czego dziecko musi się nauczyć zgodnie z programem, można przedstawić w ciekawy, innowacyjny sposób, przekazać tę wiedzę praktycznie
  • rodzice mają większą kontrolę nad treściami, które dziecko przyswaja
  • brak rywalizacji – dziecko nie odczuwa atmosfery walki o oceny, sympatię nauczyciela, chęci zdobycia mocnej pozycji w grupie
  • dziecko ma czas na tzw. nicnierobienie – po powrocie ze szkoły uczeń najczęściej skupia się na odrabianiu zadania domowego, w systemie homeschoolingowym nie ma zadań, dzięki czemu dziecko ma czas wolny
  • większa kontrola – ochrona dziecka przed patologiami, m.in. przemocą, narkotykami, papierosami, niewłaściwym towarzystwem
  • przebywanie z rodzicami wzmacnia więzi i daje poczucie bezpieczeństwa.
Homeschooling – przeciw:
  • brak możliwości nawiązywania przyjaźni i wchodzenia w relacje społeczne, izolowanie od środowiska rówieśniczego
  • brak dostępu do pomocy naukowych, którymi dysponuje szkoła
  • przekazywana wiedza może być uzależniona od poziomu wykształcenia rodzica
  • ryzyko przesadnego skupiania się na dziecku
  • brak możliwości samorozwoju rodzica-nauczyciela.

Odpowiedzią na zarzuty przeciwników edukacji domowej mogą być badania przeprowadzone w krajach, gdzie nauczanie w domu jest popularne. Badania Fraser Institute z Vancover podają, że dzieci uczone w domu są lepiej przystosowane i bardziej towarzyskie niż te, które chodzą do szkoły, chętniej też angażują się w działalność społeczną i charytatywną. Amerykański instytut NHERI (National Home Education Research Institute) podaje, że ani wykształcenie, ani zawód, ani status materialny rodziny nie wpływają na jakość kształcenia w domu. Ten sam instytut badawczy sprawdził wiedzę i umiejętności dzieci od wieku przedszkolnego do 17 lat za pomocą specjalnie przygotowanych testów. Okazało się, że uczniowie szkół państwowych uzyskali ok. 50% punktów możliwych do zdobycia, szkół prywatnych ok. 65-75%, a dzieci uczone w domu 75-85%. Te ostatnie znacznie lepiej wypadały też na egzaminach wstępnych na studia.

Edukacja domowa to dla rodziców wyzwanie. Wymaga samodyscypliny, kreatywności i umiejętności organizowania czasu. Decydując się na kształcenie dziecka w systemie domowym, często jedno z rodziców musi zrezygnować z pracy zawodowej.

I co najważniejsze – rodzice przejmują całkowitą odpowiedzialność za kształcenie swojego dziecka.

Dla jednych może być to główny argument na korzyść edukacji dziecka w domu, dla innych zbyt zobowiązującym i odpowiedzialnym zadaniem.

Więcej informacji na temat edukacji domowej na stronach:

Foto


Marta Pletty

Familiolog - pracuje z dziećmi i dla dzieci. Interesuje się relacjami rodzinnymi. Konferansjer i pasjonatka ludzi. Studentka dziennikarstwa oraz redaktor serwisu Dziecisawazne.pl.
Odwiedź stronę autorki/autora:


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
8 książek o Porozumieniu bez Przemocy (NVC)

POLECAMY
6 (udowodnionych naukowo) leczniczych właściwości octu jabłkowego

naturopatia
“Coś na odporność, poproszę!”, czyli jak ustrzec przedszkolaka przed częstym chorowaniem?

André Stern
Stern na piątek, cz. 2 – Jak dziecko, które nie chodzi do szkoły może się rozwijać społecznie?

edukacja alternatywna
Jak szkoła wpływa na życie rodziny, czyli co jest dla nas ważne?

naturopatia
7 naturalnych sposobów na wzmocnienie odporności dziecka

edukacja alternatywna
Bycie uczniem to tylko jedna z ról w życiu

rodzina
Dziecięcy pokój w stylu Montessori

wychowanie
Hejt, bullying i cyberprzemoc – ten problem dotyczy nas wszystkich!

ciąża i poród
Poronienie to strata, która zasługuje na żałobę

olini
Oleje z pestek dyni i czarnuszki chronią przed pasożytami