Zapalenie spojówek jest częstym problemem, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Oczy są szczególnie narażone na podrażnienia przez czynniki zewnętrzne oraz różnego rodzaju drobnoustroje chorobotwórcze. W większości przypadków dochodzi do tzw. fizjologicznego zapalenia spojówek, czyli nieszkodliwego podrażnienia oka, które z czasem samo ustępuje. Mówimy wówczas o tzw. nieinfekcyjnym zapaleniu spojówek.

Stan ten występuje bardzo często u noworodków i niemowląt do 3-ego miesiąca życia. Powieka albo powieki są sklejone, występuje biała albo żółta wydzielina (więcej po spaniu). Samo oko lub oczy nie jest zaczerwienione i opuchnięte. Typowe dla fizjologicznego zapalenia spojówek w tym wieku jest to, że po całkowitym ustąpieniu zapalenie powraca.  U noworodków zapalenie spojówek spowodowane jest zazwyczaj niedrożnością dróg łzowych. Napływające do oka łzy nie maja naturalnego ujścia do nosa, co powoduje powstawanie stanu zapalnego, który dotyczy najczęściej obu oczu. Można zastosować wówczas leczniczą kuracje domową. Jeżeli jednak po paru dniach nie przyniesie ona skutków, należy udać się do lekarza, który najprawdopodobniej zleci wymaz z oka, aby określić rodzaj infekcji.
Najczęstszą przyczyną krótkotrwałej infekcji u niemowląt i dzieci może być m.in.: zatarcie oka brudną ręką lub wpływ czynników zewnętrznych tj: kurz, promienie słoneczne, przeciąg, obce ciało, ostry wiatr.

Nie zawsze jednak zapalenie oka przebiega łagodnie i zdarza się, że przybiera groźniejszą postać, czyli pojawia się infekcja. W infekcyjnym zapaleniu spojówek może dojść do zapalenia: bakteryjnego, wirusowego i grzybiczego. Leczenie zależy od tego czy zapalenie wywołane jest czynnikami zakaźnymi, czy nie. Dlatego istotna może okazać się konsultacja lekarska.

U niemowląt i dzieci infekcyjne zapalenie spojówek najczęściej objawia się tym, że:

• oko zaczyna łzawić, robi się czerwone i przekrwione
• dziecko często zaciska oczy, jest niespokojnie i płaczliwe
• dziecko może odczuwać pieczenie oka
• dziecko trze oczy
• pojawia się wydzielina wodnista, później gęsta o żółtym zabarwieniu
• wydzielina zasycha i zazwyczaj rano trudno dziecku otworzyć sklejone powieki
• dziecko wykazuje nadwrażliwość na światło (np. odwraca głowę od źródła światła)
• spojówka jest lekko zaczerwieniona i nabrzmiała

Sposoby domowego leczenia:

Uwaga! Oko należy przemywać od zewnętrznego kącika w kierunku nasady nosa. Przedtem należy dokładnie umyć ręce.

• oczy należy przemywać gazikiem z przegotowaną wodą
• należy delikatnie masować miejsce pod okiem (od kącika do nasady nosa, stosując ruchy koliste) w celu udrożnienia kanału łzowego
• oczy należy delikatnie przemywać gazikiem z dodatkiem soli fizjologicznej
• do przemywania można zastosować herbatkę ze świetlika
• lub kompresy albo płukanki z naparu świetlika; napar powinien być za każdym razem świeżo przyrządzony
• można zastosować również krople do oczu ze świetlika, np. firmy Weleda

Nie należy:

• przemywać oczu rumiankiem, wyciągiem z rumianku, ani herbatą,  ponieważ zawierają one garbniki, które dodatkowo podrażniają spojówkę i mogą doprowadzić do alergii
• usuwać palcami resztek wydzieliny z kącików oczu dziecka; można użyć w tym celu, np. czystej, suchej chusteczki jednorazowej

Należy udać się do lekarza kiedy:

• po upływie kilku dni nie widać poprawy
• oczy są zaczerwienione i obrzęknięte
• pojawi się ciągnąca wydzielina o zielonkawym kolorze
• pojawi się gorączka
• nastąpi pogorszenie ogólnego stanu zdrowia
• zapalenie będzie dla dziecka bardzo uciążliwe
• zaistnieje podejrzenie, że dziecko gorzej widzi
• dziecko jest niespokojne
• widać, że dziecko cierpi

Autor artykułu

Renata Szwinta-Sadowski opublikowanych: 62
Położna z zawodu i zamiłowania. Od ponad 20 lat mieszka i praktykuje w Niemczech. Mama 3 dzieci. Prowadzi kompleksową opiekę położniczą: wizyty domowe podczas całej ciąży, uczestnictwo w porodzie oraz opieka poporodowa nad dzieckiem i mamą. Jest doradcą laktacyjnym. Zajmuje się akupunkturą i homeopatią oraz propagowaniem idei porodów naturalnych i alternatywnych metod pielęgnacji dzieci. Posiada doświadczenie w zakresie prowadzenia kursów szkoły rodzenia oraz indywidualnych konsultacji we współpracy z gabinetami ginekologiczno-położniczymi.