Kategorie
Zdrowie

Czy antybiotyki przyjmowane przed ciążą i w jej trakcie wpływają na zdrowie dziecka?

Od odkrycia pierwszego antybiotyku minęło 90 lat. Antybiotyki to, jak sama nazwa wskazuje (anti – przeciw, bios – życie), substancja przyczyniająca się do uśmiercenia żywych bakterii. Wynalezienie penicyliny przez Alexandra Fleminga w 1928 roku miało przełomowe znaczenie w leczeniu chorób bakteryjnych. Opracowywanie kolejnych antybiotyków pozwoliło znacznie zmniejszyć umieralność oraz uniknąć wielu powikłań spowodowanych infekcjami bakteryjnymi.

Antybiotyki są dziś uważane za jedno z dziesięciu największych odkryć XX wieku. Zdecydowana większość z około 200 aktualnie dostępnych antybiotyków produkowana jest syntetycznie.

Badania Europejskiego Programu Monitorowania Konsumpcji Antybiotyków ESAC (European Surveillance of Antibiotic Consumption) pokazują, że Polska jest krajem, w którym nadużywa się antybiotyków. Dane Narodowego Instytutu Leków ujawniają, że niemal co 3 Polak stosował je w ciągu ostatniego roku. Co gorsza, ich wzmożona konsumpcja współwystępuje z szeroką niewiedzą dotyczącą ich działania. 63% Polaków uważa, że antybiotyki skutecznie działają na wirusy, 38% – że można nimi wyleczyć przeziębienie, kaszel (21%) czy grypę (18%).

Antybiotyk to nie lek na wszystko. Powoduje wyjałowienie organizmu i osłabiają nasz układ odpornościowy. Jakie konsekwencje ma przyjmowanie antybiotyków przez kobiety starające się o dziecko i kobiety ciężarne? Jakie są długofalowe skutki podawania ich niemowlętom?

Czy antybiotyki przyjmowane przez matkę przed ciążą i w trakcie jej trwania wpływają na zdrowie dziecka?

Międzynarodowy zespół badaczy z Australii i Danii postanowił znaleźć odpowiedź to na pytanie.

Antybiotyki a mikrobiom

Odporność nienarodzonego dziecka rozwija się przede wszystkim dzięki mikrobiomowi, czyli ogółowi mikroorganizmów zamieszkujących głównie w przewodzie pokarmowym czy drogach oddechowych. Szacuje się, że bakterie i grzyby zasiedlające organizm dorosłego człowieka ważą około 2 kg. Skład mikrobiomu może zmienić się w zaledwie dobę od zmiany diety. Podanie antybiotyku już po kilku godzinach wywołuje niszczenie nie tylko chorobotwórczych mikroorganizmów, ale także fizjologicznej mikroflory, odpowiedzialnej za wspieranie układu odpornościowego.

[reklama id=”76088″]

Badanie

Badacze przeanalizowali bazy danych zawierające informacje o duńskich ciężarnych z lat 1995–2009, które miały przepisany antybiotyk przed ciążą i w trakcie jej trwania, a następnie przez 14 lat obserwowali stan zdrowia dzieci tych kobiet. Łącznie badaniem objęto 776 657 matek i dzieci.

Dane:

  • 18% matek (141 359) miało w czasie ciąży co najmniej jedną receptę na antybiotyk,
  • 29,4% kobiet (230 886) zażywało antybiotyk w ciągu 18 miesięcy przed zajściem w ciążę,
  • 28,6% dzieci (222 524) było hospitalizowanych z powodu infekcji.

Wnioski:

  • Ekspozycja na antybiotyki w ciąży wiązała się ze zwiększonym ryzykiem hospitalizacji dziecka z powodu infekcji.
  • Poród waginalny zmniejszał ryzyko hospitalizacji z powodu infekcji w porównaniu z porodem w wyniku cięcia cesarskiego.
  • W im bardziej zaawansowanej ciąży była matka w trakcie przyjmowania antybiotyku, tym wyższe było ryzyko późniejszej hospitalizacji dziecka z powodu infekcji.
  • Dzieci urodzone przez matki przyjmujące antybiotyki do 18 miesięcy przed ciążą również miały zwiększone ryzyko hospitalizacji związanej z infekcją.

Ekspozycja na antybiotyki przed ciążą lub w jej trakcie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia u dziecka infekcji, co wynika ze zmiany mikrobiomu pochodzącego od matki.

Tegoroczne wyniki badań australijsko-duńskich naukowców są rozszerzeniem badań Columbia University Medical Center, które dowodziły korelacji między przyjmowaniem antybiotyków w II i III trymestrze ciąży a nieprawidłową kolonizacją drobnoustrojów jelit niemowlęcia.

Przyjmowanie antybiotyków przez niemowlęta a otyłość

Istnieją także liczne opracowania naukowe potwierdzające, że istnieje związek między zażywaniem antybiotyków i otyłością. Dotyczy on zarówno dzieci, które miały kontakt z antybiotykiem w okresie prenatalnym, jak tych, które otrzymywały go w pierwszym roku życia.
Badania kanadyjskich naukowców dowodzą korelacji przyjmowania antybiotyków przez niemowlęta i nadwagi w późniejszym okresie dzieciństwa. U dzieci, które przyjmowały antybiotyki w trakcie pierwszych 12 miesięcy życia, występowało niemal dwukrotnie większe ryzyko otyłości w wieku 12 lat (32,4% w przypadku dzieci zażywających antybiotyki w stosunku do 18,2% u dzieci, które ich nie używały). Co ciekawe i niewyjaśnione do tej pory przez naukowców, pomimo wzięcia pod uwagę takich czynników jak m.in.: masa urodzeniowa, karmienie piersią czy nadwaga matki – związek ten utrzymywał się przede wszystkim u chłopców!

Wyniki badań fińskich naukowców potwierdzają te dane. Wskazują przy tym, że im wcześniejsza ekspozycja na antybiotyki (przed 6 miesiącem życia) oraz im większa częstotliwość ich przyjmowania w okresie niemowlęcym, tym większa masa ciała zdrowych dzieci w późniejszych latach.

Dlatego starajmy się unikać antybiotyków w okresie starania się o dziecko i w trakcie ciąży. Bądźmy też ostrożni podczas podawania ich dzieciom w pierwszych lat życia. Szukajmy naturalnych sposobów na walkę z infekcjami!

Autor/ka: Alicja Ortynecka

Autorka pierwszego w Polsce bloga non-fiction socjomatka.pl, prezentującego nie tylko najnowsze doniesienia ze świata nauki skoncentrowanej wokół rozwoju i wychowania dzieci, ale także będącego spowiedzią współżyjącej społecznie kobiety myślącej. Mama Tymka i Mikołaja, doktorantka socjologii, copywriterka, wykładowczyni, strateg marketingowy i PR-owy.


Bestsellery księgarni NATULI

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *