USG w ciąży - ile razy można wykonać je bezpiecznie?
| USG w ciąży – ile razy można wykonać je bezpiecznie?

USG w ciąży – ile razy można wykonać je bezpiecznie?

Ultrasonografia jest bardzo popularnym badaniem diagnostycznym, które daje przyszłym rodzicom poczucie bezpieczeństwa. USG pozwala na ocenę parametrów płodu oraz łożyska, może wykryć wiele wad wrodzonych, nieprawidłowości w ciąży. Można zajrzeć wewnątrz siebie i podejrzeć świat swojego nienarodzonego dziecka. Mnóstwo frajdy sprawia liczenie palców czy odgadywanie płci. Istnieje jednak sporo wątpliwości dotyczących częstotliwości, z jaką kobiety w ciąży powinny poddawać się temu badaniu.

USG – jak to działa?

Ultradźwięki istnieją w naturze. Posługują się nimi zwierzęta w celu porozumiewania się czy podczas echolokacji. Dźwięki te są niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Aparat USG działa tak, że odbija ultradźwięki od badanego obiektu, które wracają do aparatu i są przetwarzane w obraz. Sam aparat został skonstruowany nie z potrzeb medycznych, lecz w inżynierii  (badanie wad metalu) oraz w żegludze podmorskiej (do nawigacji, pomiaru głębokości i odległości w wodzie).

W medycynie po raz pierwszy zastosował go w 1942 roku (do wykrywania guzów mózgu) Karl T. Dussik, neurolog-psychiatra z Uniwersytetu Wiedeńskiego. Już w latach 70. XX wieku aparat USG był obecny na wielu oddziałach szpitali w USA i Europie. USG do ginekologii zawitało na dobre w latach 80. XX wieku, kiedy to zastąpiło szkodliwy dla kobiet w ciąży aparat rentgenowski.

USG w ciąży

USG jest standardowym badaniem opieki prenatalnej. Podczas ciąży prawidłowej i niezagrożonej, można wykonywać je nie częściej niż 3 razy, w kolejnych trymestrach ciąży. W sondzie fundacji Rodzić po ludzku, 80% internautek miało więcej niż 3 badania USG, w tym ponad 20% przynajmniej 10.

Przez środowiska medyczne badanie USG jest uznane za bezpieczne, nieinwazyjne i wiarygodne, jednak zaleca się wykonywanie go tylko ze względu na ścisłe wskazania medyczne. Ekspertyzy naukowe potwierdzają, że jeśli przeprowadzone prawidłowo (krótkotrwale, z niskim natężeniem fal, w odpowiednich odstępach czasowych), badanie USG nie pociąga za sobą efektów ubocznych. Ponieważ jednak w ginekologii jest stosunkowo młodym narzędziem diagnostycznym, wciąż zalecana jest ostrożność.

Badania na temat badania

Stosowanie ultradźwięków w medycynie (nie tylko w ginekologii) wiąże się z wieloma ograniczeniami technicznymi. Moc ultradźwięków próbowana jest na wodzie, która nie pochłania energii akustycznej. Ludzkie tkanki pochłaniają je stopniowo, a zależy to przede wszystkim od ich rodzaju i grubości.

W 2000 roku, po około 20 latach stosowania USG w położnictwie, opublikowano wyniki wieloletnich prób, gdzie nie stwierdzono istotnych statystycznie szkodliwych skutków USG. Odnotowano jednak, że wciąż zbyt krótko stosuje się USG, by móc podejść do zagadnienia długoterminowo.

W 2001 r. w Szwecji, zaobserwowano związek stosowania USG i subtelnych defektów neurologicznych – mianowicie zwiększonej ilość chłopców, którzy urodzili się leworęczni. Wyniki tych badań zostały potwierdzone w tym samym roku, kiedy obserwowano zwiększony rozwój leworęczności w późniejszym okresie u tych dzieci, które były często poddawane USG w okresie prenatalnym.

W 2006 r. amerykańscy naukowcy z Yale School of Medicine opublikowali wyniki badania, które wykryło nieprawidłową migrację neuronów u myszy, podczas długotrwałej i częstej ekspozycji na ultradźwięki.

Istnieją analizy, które dowodzą, że płody kobiet, które podczas ciąży zostały poddane USG 5 razy lub więcej, charakteryzowały się opóźnionym wzrostem wewnątrzmacicznym.

Największą wadą USG jest wzrost temperatury badanych tkanek od 1℃ do nawet 6℃ (źródła nie są w tej kwestii jednoznaczne). Tak znaczna zmiana temperatury ciała może zakłócić funkcjonowanie komórek, spowodować krwawienia i mieć negatywny wpływ na rozwoju płodu we wczesnym etapie prenatalnym.

Z drugiej strony postęp technologiczny jest tak wielki, że dostępna dziś aparatura może mieć nawet kilkunastokrotnie większą moc niż ta, na której zostały wykonane powyższe badania. Kwestia ostatecznej odpowiedzi na pytanie o stuprocentowe bezpieczeństwo płodu w kontekście USG, pozostaje wciąż otwarta. Ważne, by kobiety były świadome badań, którym są poddawane w ciąży.

Źródła:

  • Salvesen KA, Lees C, Ultrasound is not unsound, but safety is an issue. Ultrasound Obstet Gynecol. 2009,
  • Bricker, Garcia, Henderson, Mugford, Neilson, Roberts, Martin. Ultrasound screening in pregnancy: a systematic review of the clinical effectiveness, cost-effectiveness and women’s views. „Health technology assessment”. 2000,
  • Ang, Gluncic, Duque, Schafer, Rakic. Prenatal exposure to ultrasound waves impacts neuronal migration in mice. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 2006,
  • Buckley, Sara. “gentle birth, gentle mothering.” A Doctor’s Guide to Natural Childbirth and Gentle Early Parenting Choices,
  • Wielu autorów: Ultradźwięki w położnictwie – bezpieczeństwo coraz większe?,
  • rodzicpoludzku.pl.

Karolina Kowalczyk

Mama dwóch córek, żona jednego męża, wojowniczka o zdrowie fizyczne i psychiczne swojej rodziny. Humanistka, ateistka, gaduła i zwolenniczka terapii śmiechem (nawet przez łzy). Organizatorka, której marzeniem jest napisanie książki, otwarcie restauracji i przespanie ośmiu godzin.
Odwiedź stronę autorki/autora:


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
8 książek o Porozumieniu bez Przemocy (NVC)

edukacja alternatywna
Jak szkoła wpływa na życie rodziny, czyli co jest dla nas ważne?

naturopatia
7 naturalnych sposobów na wzmocnienie odporności dziecka

edukacja alternatywna
Bycie uczniem to tylko jedna z ról w życiu

rodzina
Dziecięcy pokój w stylu Montessori

wychowanie
Hejt, bullying i cyberprzemoc – ten problem dotyczy nas wszystkich!

olini
Oleje z pestek dyni i czarnuszki chronią przed pasożytami

wychowanie
5 filarów samodzielności

André Stern
Stern na piątek, cz.1 – Czy dziecko, które nie chodzi do szkoły może zostać lekarzem?

edukacja alternatywna
W pułapce szkolnych ocen

wychowanie
Mamo, naucz syna tego co córkę!