100+ prezentów na DZIEŃ DZIECKA > zobacz
| Kiedy dziecko jest gotowe na zdjęcie pieluchy?

Kiedy dziecko jest gotowe na zdjęcie pieluchy?

Wielu rodziców czuje presję, by szybko odpieluchować swoje dzieci. Bo babcia już dopytuje, czy mały siusia do nocnika, a sąsiadka komentuje, że taki duży, a jeszcze w pieluchach! Ale czy warto ulegać presji otoczenia i przyspieszać proces, który jest naturalny i którego końcowy efekt jest ostatecznie osiągany przez wszystkie zdrowe dzieci?

Prawdą jest, że gdy dziecko jest gotowe na odpieluchowanie, nasze zadanie jest bardzo proste. Wyrastanie z pieluch i zdobywanie umiejętności samodzielnego korzystania z toalety to dla dziecka naturalny proces. Nie ma potrzeby „uczyć” go, jak korzystać z nocnika. Tak naprawdę wystarczy, że stworzymy dziecku odpowiednie do tego warunki.

Podążaj tempem dziecka

Jeśli jednak nasze dziecko nie jest jeszcze gotowe, odpieluchowanie może się spotkać z oporem z jego strony. Niechcący możemy zamienić ten naturalny proces w okres stresu i lęku, a być może nawet wstydu i poczucia upokorzenia. Bo tak naprawdę nigdy nie będziemy w stanie kontrolować ciała naszego dziecka. Maluch sam musi do tego dojrzeć. Dlatego podążanie jego indywidualnym tempem jest niezwykle ważne.

Rodzice pracują nad odpieluchowaniem dziecka właściwie już od momentu jego narodzin. Codzienna pielęgnacja w atmosferze akceptacji i szacunku oraz pozytywne podejście rodziców do fizjologii małego dziecka znacząco wpływają na stosunek malucha do własnego ciała w kolejnych latach życia. Istotny jest sposób, w jaki opiekunowie reagują na zmianę pieluchy czy traktują tę czynność jako naturalny element opieki i troski, czy jest to dla nich przykry obowiązek. Częste zdania: „Fuj, ale kupsko!”, „Fe, co tak śmierdzi?”, wypowiadane nawet w formie żartu, mogą zawstydzać i powodować u dziecka uczucie dyskomfortu. Dla ogólnego rozwoju pozytywnego obrazu ciała ważne jest, by pielęgnacja dziecka (zmiana pieluchy, kąpiel) była dla niego od pierwszych dni doświadczeniem przyjemnym, spokojnym i naturalnym.

Od początku warto również zdecydować, jakiego słownictwa będziemy używać na określenie intymnych części ciała: czy będzie to „siusiak” czy „penis”, „cipka” czy „wagina”, „pupa” czy „odbyt”, a może jeszcze inne. Najważniejsze, by rodzice nie czuli się skrępowani czy zawstydzeni wybranymi nazwami i naturalnie wplatali je w język codziennej pielęgnacji. Nie warto posuwać się do określeń bardzo infantylnych czy ordynarnych – dziecko, zupełnie nieświadome wydźwięku używanych przy nim słów, przejmie język rodziców i z tym językiem pójdzie w świat: do żłobka, przedszkola, szkoły.

Kiedy dziecko jest gotowe na zdjęcie pieluchy?

Warto, by rodzice zachowali cierpliwość i nie przyspieszali naturalnego procesu przejścia dziecka od pieluch do toalety. Stwarzając atmosferę akceptacji, dajemy maluchowi szansę na wsłuchanie się we własne ciało i prawdziwą umiejętność kontrolowania go.

Dziecko powinno być gotowe:

  • Fizycznie
    Powinno mieć odpowiednią pojemność pęcherza i odbytnicy oraz wystarczająco rozwinięte mięśnie, które kontrolują wydalanie. Zazwyczaj gotowość ta jest osiągana około 18 miesiąca życia, ale warto pamiętać, że każde dziecko rozwija się we własnym tempie.
  • Poznawczo
    Powinno być świadome swojej fizjologii, czyli tego, co i dlaczego robi; że wydalanie jest naturalną i zdrową funkcją ciała, która dotyczy każdego.
  • Emocjonalnie
    Powinno być gotowe na zmianę sytuacji i zaakceptowanie tego. Jest to dla dziecka krok ku samodzielności, ale i pożegnanie pewnego etapu życia; należy uszanować jego indywidualny czas dojrzewania do tej decyzji. Warto zwrócić uwagę, że aktualna sytuacja rodzinna (pojawienie się rodzeństwa, przeprowadzka, pójście do żłobka/przedszkola) może znacząco wpłynąć na gotowość emocjonalną dziecka.

Jak stworzyć odpowiednie warunki, by wspomóc gotowość dziecka?

1. Pozwolić obserwować nową czynność

Pozwólmy dziecku patrzeć, jak my sami korzystamy z toalety. Powiedzmy mu, co robimy i do czego służy sedes. Jeśli mamy w rodzinie lub wśród znajomych inne dzieci, które już korzystają z toalety, zapytajmy malucha, czy chciałby skorzystać z toalety razem z nimi (jeśli oczywiście na to pozwolą).

2. Rozmawiać i czytać z dzieckiem o pieluszkach i toalecie

Czytanie książek o nocniku lub toalecie i o tym, co się tam robi, daje maluchowi możliwość zapoznania się z tematem z bezpiecznej odległości i bez poczucia presji, że czegoś się od niego wymaga. Jest to również znakomita okazja do rozmowy i wsłuchania się w emocje dziecka związane ze zmianą.

Rozmawiając z maluchem, możemy go nauczyć odpowiednich zwrotów, które poza domem pomogą mu w komunikowaniu swoich potrzeb. Na tym etapie warto również wytłumaczyć dziecku, jak nazywają się poszczególne narządy płciowe. Będąc otwartym i nazywając rzeczy po imieniu, unikamy tworzenia tematu tabu, dzięki czemu dziecko nie będzie czuło się niezręcznie, używając adekwatnego słownictwa.

3. Oswajać dziecko z nocnikiem

Warto pozwolić dziecku na zabawę nocnikiem – zachęcić, by miś czy lalka również z niego korzystali.

Pozwólmy dziecku siadać na nocniku/toalecie, nawet w ubraniu, kiedy tylko wyrazi taką chęć. Pomoże mu to oswoić się z miejscem, pozycją i umiejętnością siadania/wstawania z niego. Warto pamiętać, że są to nowe umiejętności, które dziecko potrzebuje wyćwiczyć.

Gdy maluch już się oswoi z nową pozycją i miejscem, będzie gotowy na zdjęcie pieluszki przy korzystaniu z nocnika/toalety. Warto – szczególnie na początku – pytać dziecko, czy chciałoby zdjąć pieluszkę. Dajemy mu tym szansę na podjęcie decyzji. Bez względu na to, co odpowie, zawsze uszanujmy jego wolę.

Ważne jest, by nigdy nie zmuszać dziecka do siadania na nocnik, nie próbować szantażu ani przekupstwa, by na nim zostało. Może to wprowadzać niepotrzebną atmosferę presji, a nawet spowodować awersję dziecka do załatwiania swoich potrzeb (np. wstrzymywania kupy).

4. Nie spieszyć się ze ściągnięciem pieluszki

Najlepiej poczekać na ściągnięcie maluchowi pieluszki i założenie bielizny do momentu, gdy będzie on na to gotowy. W przeciwnym razie możemy narazić siebie i dziecko na częste wypadki”, a to może zniechęcić malucha. Lepiej poczekać trochę, aż dziecko będzie zupełnie oswojone z korzystaniem z nocnika/toalety, i dopiero wtedy zdecydować się na całkowite odłożenie pieluchy. Warto, by dziecko samo mogło wybrać bieliznę, którą chce nosić – napewno sprawi mu to sporą radość. 

5. Obserwować dziecko

Kiedy maluch właśnie szykuje się do załatwienia swoich potrzeb do pieluszki – warto zasugerować mu skorzystanie z toalety. Jeśli dziecko się zgodzi, to świetnie! Jeśli nie, uszanujmy jego decyzję.

6. Nie karać dziecka za próby

Jak w przypadku ćwiczenia każdej umiejętnością, także tu trzeba się spodziewać sukcesów i… “nieudanych prób”. Dlatego dobrze jest się przygotować i zaakceptować fakt, że pomimo starań od czasu do czasu naszemu dziecku może się nie udać. Nie traktujmy tego jak porażki i zapewnijmy dziecko, że jest to normalny proces uczenia się.

Odpieluchowywanie zimą

Większość rodziców woli odpieluchować swoje dziecko wiosną lub latem, kiedy na dworze jest ciepło i maluch nie nosi kilku warstw ubrań, które trudno szybko ściągnąć. Niektórzy wolą ten czas także ze względu na aspekt praktyczny – dużo łatwiej wówczas wypuścić dziecko na podwórko lub do ogrodu, gdzie może biegać do woli i gdzie w razie siku” nie będzie potrzeby sprzątania.

Wydaje się, że wiosna i lato są łatwiejszym czasem na decyzję o odpieluchowaniu, jednak warto przede wszystkim zwrócić uwagę, czy dziecko jest na tę zmianę gotowe. Przymuszanie do tego naturalnego procesu ze względu na wygodę zazwyczaj przysparza mnóstwo frustracji – i dziecku, i rodzicom.

Co zrobić, gdy maluch jest gotowy na rozstanie z pieluszką, a za oknem właśnie spadł pierwszy śnieg i panuje srogi mróz? Czy powinniśmy czekać do lata? Czy zimą odpieluchowanie musi być trudniejszym zadaniem? Otóż nie.

Co warto zrobić?

  • Pamiętać, że zimą nadal możemy pozwolić dziecku biegać po domu bez pieluszki. Wystarczy założyć cieplejszą bluzkę i skarpetki i upewnić się, że w domu jest odpowiednia, komfortowa temperatura.
  • Kupić kilka par łatwo ściągalnych spodni, na przykład z elastyczną gumką. Guziki, spodnie typu kangurki i trudno ściągalne sukienki lepiej na razie odłożyć.
  • Przygotować stare ręczniki, gdy konieczne będzie starcie podłogi.

Istotne, by w całym procesie zmiany nie stracić z oczu najważniejszego: szacunku dla dziecka, jego cielesności i indywidualnych potrzeb.


Marlena Price-Williams

Mama dwójki dzieci próbująca wychować je w duchu bliskości i poczucia wzajemnego zaufania. Pracuje w hrabstwie Cheshire w Wielkiej Brytanii jako wykwalifikowana wolontariuszka wspierająca inne mamy w karmieniu piersią.
Odwiedź stronę autorki/autora:




Książeczki Pucio – zabawy logopedyczne dla najmłodszych

Książki wspierające wszechstronny rozwój najmłodszych dzieci od wydawnictwa Tekturka

Naprawdę przeciwsłoneczne okulary dla dzieci (Real Kids Shades)

“Wiem, jak bardzo mnie kochacie i martwicie się, że nie chcę jeść nowych rzeczy”. List dziecka z neofobią żywieniową

5 przepisów na niesamowite lody z bananów!

Czy fluor jest niebezpieczny?

Przejdz do: