Kategorie
Edukacja Edukacja alternatywna

Jaka jest różnica pomiędzy metodą Montessori a tradycyjną edukacją?

Ponad 100 lat temu pewna włoska lekarka założyła szkołę w biedniejszej dzielnicy Rzymu. Tym samym Maria Montessori, o której mowa, będąc jedną z pierwszych kobiet lekarzy, stała się także pionierką nowej metody wychowawczej. Przez ponad 50 lat pracowała z dziećmi bez względu na ich rasę, narodowość i majętność. Była pedagogiem i antropologiem. Stworzona przez nią pedagogika jest oparta na dokładnej obserwacji dzieci oraz zindywidualizowanym podejściu do każdego z nich.

Metoda stworzona ponad 100 lat temu nadal aktualna

Skąd wywodzi się metoda Montessori i kto ją wymyślił? Ponad 100 lat temu pewna włoska lekarka założyła szkołę w biedniejszej dzielnicy Rzymu. Tym samym Maria Montessori, o której mowa, będąc jedną z pierwszych kobiet lekarzy, stała się także pionierką nowej metody wychowawczej. Przez ponad 50 lat pracowała z dziećmi bez względu na ich rasę, narodowość i majętność. Była pedagogiem i antropologiem. Stworzona przez nią pedagogika jest oparta na dokładnej obserwacji dzieci oraz zindywidualizowanym podejściu do każdego z nich.

Dzięki metodzie Montessori dzieci stają się: skoncentrowane na swoich zadaniach, dążące do samodzielności, budujące wiarę w siebie i z ufnością patrzące na świat. Są odpowiedzialne, umieją współczuć drugiemu, są chętne do pomocy i wykazujące się dużą inicjatywą społeczną. Dzieci montessoriańskie to dzieci pełne cierpliwości i niepoddające się w swoich staraniach. To dzieci które wiedzą, czym jest szacunek i honor, i umiejące to wyrazić wobec siebie i innych. Dzieci radosne!

„Edukacja nigdy więcej nie powinna być w głównej mierze przekazywaniem wiedzy, ale musi przyjąć nową formę, szukając uwolnienia dla ludzkich możliwości”. Dr Maria Montessori

„Uczyłam się dziecka. Wzięłam to, co dziecko mi przekazało, i wyraziłam to, i tak powstała metoda zwana metodą Montessori. Dr Maria Montessori

książki dla rodziców

Montessori w twoim domu 

32,10 PLN

Przewodnik dla rodziców, którzy chcą wychować swoje dzieci na ludzi odpowiedzialnych i ciekawych świata.

Według Marii Montessori etapy rozwojowe różnią się podejściem do świata

Montessori zauważyła, że dzieci w różnych grupach wiekowych różnią się podejściem do świata:

  • Od urodzenia do 6 roku życia dzieci to odkrywcy. Eksplorują otoczenie i pochłaniają je – język, kulturę, religię, zwyczaje, pojęcie piękna.
  • Pomiędzy 6 a 12 rokiem życia dziecko zaczyna świadomie poznawać świat – kierować swoją wyobraźnią i rozwijać abstrakcyjne myślenie, aby poznawać jeszcze więcej.
  • Okres pomiędzy 12 a 18 rokiem życia stanowi czas próby odnalezienia się w społeczeństwie, oceny i rozwijania umiejętności społecznych.
  • Po 18 roku życia, stając się specjalistami w jakiejś dziedzinie, dorośli ludzie rozpoczynają współtworzenie świata.

Metoda Montessori zwraca uwagę na to, by do każdego z tych etapów dostosować sposoby uczenia i podejście wychowawcze, tak by odpowiednio wykorzystać ich potencjał.

Pedagogika Montessori – główne założenia

Nawet jeśli rodzic nie zdecyduje się na przedszkole czy szkołę wykorzystującą metodę Montessori, warto skorzystać w rodzicielstwie z głównych założeń pedagogiki Marii Montessori. Wiele z nich można zastosować też w domu, w zwykłej codzienności. Są one następujące:

  • uczenie przez działanie:
    Dzieci zdobywają wiedzę, kompetencje, umiejętności i doświadczenie poprzez własną spontaniczną aktywność; nauczyciele nie narzucają dzieciom działań, ale współpracują w procesie wychowawczym.
  • samodzielność:
    Dzieci samodzielnie podejmują decyzję dotyczącą miejsca, rodzaju i czasu pracy; decyzja jest indywidualna lub podejmowana razem z partnerem; w ten sposób dzieci kształcą swoje indywidualne zdolności i nabierają doświadczenia w prawdziwej ocenie własnych umiejętności,
  • koncentracja:
    Dzieci uczą się dokładności i systematyczności podczas działania,
  • lekcje ciszy:
    Dzieci nabierają wprawy w umiejętności pracy w ciszy,
  • porządek:
    Dzieci nabywają umiejętności utrzymywaniu porządku w swoim otoczeniu,
  • społeczne reguły:
    Łączenie w grupy dzieci w różnym wieku (zazwyczaj trzy roczniki), co umożliwia wzajemne uczenie się od siebie; wykształcenie świadomości, że nie wolno przeszkadzać, ranić i niszczyć,
  • obserwacja:
    To podstawowa zasada umożliwiająca dorosłym zapoznanie się ze światem dziecka; wychowawca powinien z baczną uwaga i dużym szacunkiem obserwować dziecko, aby zauważyć ewentualne przeszkody w rozwoju dziecka; obserwacja daje możliwość bycie przewodnikiem dziecka
  • indywidualny tok rozwoju dziecka:
    Wszystkie dzieci powinny rozwijać się według indywidualnych możliwości i własnego tempa, powinno podejmować tylko te zadania, do których jest już przygotowane; każde dziecko zasługuje na życzliwość, uwagę i indywidualną opiekę wychowawcy.

(Fragment: Systemy wychowawcze, cz.2 – pedagogika Montessori, Maria Tyczyńska)

Metoda Montessori a tradycyjna edukacja

W klasach albo grupach Montessori dzieci poznają świat i uczą się go poprzez wszystkie pięć zmysłów, nie tylko słuchając, obserwując czy czytając. Według własnego planu uczą się tego, na co mają ochotę w danej chwili, wybierając z setek możliwości. Mogą indywidualnie lub w grupie podejmować aktywności, na które mają ochotę. W pewnym sensie same wyznaczają kierunek swojego rozwoju i mają wybór. Dzięki temu proces uczenia się staje się dla nich satysfakcjonujący.

Jak zrozumieć się w rodzinie
Jak zrozumieć małe dziecko
Noszenie dzieci

Metoda Montessori – uczenie się to odkrywanie świata bez nagród i kar

W metodzie Montessori uczenie się jest rozumiane jako proces odkrywania. Jest to proces, w trakcie którego dzieci rozwijają koncentrację, motywację, autodyscyplinę i miłość do nauki! W centrum tej metody jest dziecko, dla którego stwarza się odpowiednie środowisko – otoczenie. Przygotowując materiały wpiera się w dzieciach chęć pracy zgodnie z możliwościami i w ich indywidualnym tempie. Przyczynia się to do kształtowania samokontroli i dyscypliny.

W pedagogice Montessori stosuje się podejście bezwarunkowe, czyli bez wyznaczania nagród i kar. Sama Montessori mówiła:
“Jak inni wierzyłam, że aby wpoić w dziecku ducha pracy i pokoju, niezbędne jest zachęcenie go przez pewnego rodzaju zewnętrzne nagrody, które schlebiałyby jego podłym uczuciom takim jak obżarstwo, próżność czy egoizm. Byłam głęboko zadziwiona, kiedy odkryłam, że dziecko, któremu pozwolono na uczenie się, odrzuca te niższe odruchy. Namawiałam wtedy nauczycieli, by wycofali używanie tych pospolitych nagród i kar, które przestały już dawno nadawać się dla naszych dzieci, a następnie zawęzili swoje działanie do delikatnego kierowania tych dzieci do odpowiedniej dla nich pracy”.

Szacunek do wyborów dziecka, samodzielność bez harmonogramów i uczenie się od siebie nawzajem

Powyżej szóstego roku życia dzieci podejmują samodzielne projekty, zbierają informacje, aranżują wycieczki w terenie, organizują wystawy prac, występy artystyczne czy projekty naukowe. W ramach metody Montessori nie ma typowego szczegółowego planu dnia, książek czy ćwiczeń do wypełniania. Według Marii Montessori niezmiernie ważny jest szacunek dla wyborów dziecka. Oczywiście dziecko nie jest pozostawione samo sobie, ale dokonuje wyborów pod wspierającym przewodnictwem nauczyciela, który  zna swoich podopiecznych i ich możliwości.

W pedagogice Montessori dzieci wiele uczą się od siebie nawzajem. Uczą się w grupach składających się z dzieci w różnym wieku. Młodsze dzieci uczą się wtedy od starszych, a starsze spontanicznie dzielą się wiedzą. że starsze dzielą się wiedzą z młodszymi. To uczy ich wspierać się nawzajem i odnosić do siebie z szacunkiem.

Cele działań pedagogicznych w metodzie Montessori

W podejściu według Marii Montessori istotne są następujące cele działań pedagogicznych:

  • rozwijanie samodzielności i wiary we własne możliwości,
  • wykształcenie poszanowania do porządku i pracy,
  • nauczenie umiejętności pracy w ciszy,
  • wykształcenie umiejętności pracy indywidualnej i zbiorowej,
  • przekazanie umiejętności koncentracji podczas wykonywania określonego zadania,
  • wykształcenie posłuszeństwa opartego na samokontroli, a nie przymusie płynącym z zewnątrz,
  • wykształcenie postawy uniezależnionej od nagrody,
  • rozwijanie zamiłowania do pomocy innym,
  • przekazanie szacunku do pracy innych,
  • rozwijanie umiejętności współpracy,
  • pomoc w rozwijaniu indywidualnych uzdolnień.

(Fragment: j/w)

Foto: montessorischool-nj.com

Autor/ka: Elżbieta Szymańska

Z wykształcenia - lekarz. Odkąd została mamą, opieka nad dzieckiem, pedagogika i psychologia dziecięca stały się jej prawdziwą pasją. Prowadzi bloga, na którym dzieli się odkryciami wychowawczymi, uzupełnionymi o wyniki badań naukowych.


Bestsellery księgarni Natuli.pl

Pierwszy osadzony w polskich realiach przewodnik dla rodziców małych dzieci.

Ta prosta, rytmiczna książeczka to wspaniałe zaproszenie do zabawy i czułego, bliskiego kontaktu.

Jak się kochać?
Komunikacja, bliskość, intymność

Tematy, którymi się zajmujemy:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *