| Kluczowe kompetencje XXI wieku

Kluczowe kompetencje XXI wieku

Ponieważ nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jaki kształt przybierze świat za 20 lat, warto byśmy odwoływali się do tego, co sprawdzone i trwałe – a jednocześnie zaadaptowane do nowych wyzwań.

Nowym wyzwaniem są obecnie takie kwestie, jak:

  1. kryzys wartości (związany z upadkiem wielkich XIX -wiecznych i XX -wiecznych opowieści),
  2. kryzys autorytetów (syndrom Google),
  3. informacyjny chaos (zalew danych),
  4. automatyzacja,
  5. atomizacja społeczna.

Potrzebujemy więc narzędzi, które pomogą naszym uczniom przygotować się do radzenia sobie z owymi wyzwaniami. Absolutnie kluczową kompetencją, stanowiącą grunt dla całego rozwoju człowieka, jest samoświadomość. Dzięki niej możemy odpowiedzieć na kryzys wartości. Samoświadomość to umiejętność autorefleksji, uważnego, adekwatnego, czasem krytycznego przyjrzenia się sobie.

Samoświadomość to zdolność do odpowiedzenia sobie na istotne pytania:

  • Kim jestem? (Jakie są moje mocne strony? Jak mogę je wykorzystać?)
  • Skąd przychodzę? (Jakie są moje korzenie? Na jakim gruncie wyrosłem/wyrosłam?)
  • Dokąd zmierzam? (O co mi właściwie chodzi? Jaki jest mój cel? Co chce osiągnąć?)

Aby umieć skutecznie wykorzystać nasz potencjał, potrzebujemy jeszcze czterech filarów osadzonych na podłożu samoświadomości:

  1. Kierowanie sobą (jako odpowiedź na kryzys autorytetów) – zdolność do podejmowania decyzji, do nadania biegu własnemu życiu, do ponoszenia odpowiedzialności za własne działania. Dzięki temu możemy odważnie obrać swoją własną drogę.
  2. Krytyczna analiza świata (jako odpowiedź na informacyjny chaos) – umiejętność odróżnienia dobrych ścieżek od złych, tego co wiarygodne i wartościowe od tego co manipulacyjne i szkodliwe. Dzięki temu nie zgubimy się na drodze, którą podążamy. Oczywiście kluczem jest tu po prostu posiadanie odpowiedniego zasobu sprawdzonych faktów, który można użyć jako sita. Zdolność do krytycznej analizy świata przejawia się także umiejętnością przekształcenia informacji w wiedzę: ugruntowaną i posiadającą strukturę.
  3. Kreatywność (jako odpowiedź na automatyzację) – to umiejętność wykorzystania naszej wiedzy do tworzenia nowych, wartościowych i praktycznych rzeczy. W dobie automatyzacji bardzo ważna jest zdolność myślenia lateralnego (nieschematycznego, kreatywnego) i dywergencyjnego (wiele dróg rozwiązania problemu).
  4. Konstruktywna komunikacja (jako odpowiedź na atomizację) – umiejętność komunikowania się w innymi: wyrażania siebie, przekazania innym naszych poglądów i wypracowanych rozwiązań. Z szacunkiem dla innych, asertywnie i empatycznie. To zdolność do współpracy  – konsultowania, negocjowania, dyskutowania i podejmowania wspólnych decyzji na zasadzie “win-win”.

Nie chodzi o to, by wprowadzać osobne przedmioty realizujące te treści – te kompetencje można przecież rozwijać na różnych lekcjach.

 


Tomasz Tokarz

- nauczyciel, wykładowca, trener, coach, mediator. Nauczyciel w alternatywnych szkołach. Autor strony: www.innowacyjnaedukacja.blogspot.com
Odwiedź stronę autorki/autora: https://innowacyjnaedukacja.blogspot.com


Czytaj na dziecisawazne.pl

zdrowie
Żelki na odporność, syropki na katar – koncerny farmaceutyczne kochają nasze dzieci!

rodzina
Czego potrzebuje rodzina?

wychowanie
Zagrożenia dla rozwoju małego dziecka

edukacja alternatywna
8 zabaw po angielsku dla przedszkolaka

odżywianie naturalne
Kwasy tłuszczowe dla zdrowych oczu i układu nerwowego – jadłospis dla dzieci od lat 3

edukacja alternatywna
Przykład z góry – rzecz o skandynawskim modelu edukacji

wychowanie
Kiedy twoja złość krzywdzi dziecko? Skąd się bierze złość i jak jej zaradzić

rodzina
,,Kochać to nie znaczy martwić się, kochać to znaczy ufać” – krótki tekst o byciu matką

zdrowie
Woda, cukier i pochodne morfiny – co znajdziemy w popularnych syropach na kaszel?

edukacja alternatywna
“Puszczyk” w samym środku lasu, czyli czego można nauczyć się w leśnej szkole?