O zmianach w edukacji powinni decydować nauczyciele wraz z rodzicami (z uwzględnieniem zdania uczniów)
| O zmianach w edukacji powinni decydować nauczyciele wraz z rodzicami (z uwzględnieniem zdania uczniów)

O zmianach w edukacji powinni decydować nauczyciele wraz z rodzicami (z uwzględnieniem zdania uczniów)

W dniach 23-24 października w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym Gdynia odbędzie się IX edycja Kongresu E(x)plory pt. „Edukacja dla Innowacji. Innowacje w edukacji”. Rozmawiamy z Danutą Sterną z Centrum Edukacji Obywatelskiej, panelistką Kongresu E(x)plory.

Od 19 lat współpracuje Pani z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Proszę powiedzieć, jakie działania Pani realizuje?

Właściwie stale jestem w programie Szkoła Ucząca Się. W ramach tego programu podejmujemy różne inicjatywy okresowe, np. takie jak Szkoła Marzeń, Akademia Uczniowska, Akademia Liderów Oświaty itd. Mają one na celu poprawę nauczania i uczenia się przez dzieci i młodzież. Dla mnie jest to ważna droga do tego, aby poprawiać kondycję polskiego społeczeństwa. Im lepszy będzie dla młodego człowieka ten pierwszy okres jego życia i im mniej krzywdy mu się wyrządzi, tym lepszymi ludźmi i obywatelami będą absolwenci szkoły w dorosłym życiu. Przyznam się również do tego, że tak samo zależy mi na ludziach pracujących w szkole, chciałabym, aby mieli radość i satysfakcję z pracy.

Wcześniej pracowała Pani jako nauczycielka. Była Pani nawet dyrektorką szkoły. Jak widzi Pani edukację z tych 3 różnych perspektyw? 

O, to bardzo dobre pytanie. Z każdej perspektywy widać oświatę inaczej. Czasami nawet trudno się porozumieć wewnątrz jednego obszaru, a co dopiero pomiędzy. Do wymienionych możliwości dołączyłabym też perspektywę pracy nauczyciela akademickiego (12 lat na Politechnice) i perspektywę rodzica (córka chodziła do szkoły w Polsce i w USA). Książkę można byłoby napisać. Może tylko po jednym zdaniu o pragnieniach w ramach każdego zagadnienia:

  • Nauczycielka – chciałabym, aby uczniowie lubili moje lekcje i dobrze radzili sobie w życiu po ukończeniu szkoły.
  • Matka – aby nikt nie skrzywdził mojego dziecka i aby czas szkolny był dla niego dobrym wspomnieniem.
  • Nauczycielka akademicka – aby przekazać studentom potrzebną im wiedzę w jak najbardziej przystępny sposób.
  • Dyrektorka szkoły – aby uczniowie i nauczyciele chcieli do mojej szkoły uczęszczać.
  • Trenerka nauczycieli – aby uczynić pracę nauczycieli przyjemną i efektywną.

Mimo, że te perspektywy nie kłócą się ze sobą na poziomie ogólnym, to w szczegółach są czymś zupełnie innym. 

Byłam pewien czas temu na spotkaniu nauczycieli matematyki w Ministerstwie Edukacji. Kilka godzin kłóciły się dwie frakcje: jedna to nauczyciele liceum, a drudzy, to nauczyciele klas młodszych. Ci pierwsi optowali za poszerzeniem programu, za trudniejszymi egzaminami itp., a ci drudzy za ograniczeniem treści i za nauką przez zabawę. Myślę, że wypowiadając się warto określać swoja perspektywę, np. teraz mówię jako rodzic, a teraz jako dyrektor szkoły…

Czy wierzy Pani, że nauczyciele razem z rodzicami mogą wpłynąć na kształt edukacji już dziś? Czy skuteczne są inicjatywy oddolne, czy pomóc mogą jedynie odgórne zmiany systemowe?

Tylko w takie inicjatywy wierzę. Moje długoletnie doświadczenie mówi mi, że wszystkie działania sterowane odgórnie są… tragiczne. O zmianach powinni decydować nauczyciele z rodzicami, z uwzględnieniem zdania uczniów. Za to wierzę, że mimo beznadziejnych odgórnych decyzji, można dużo zrobić na dole. Czyli moją dewizą jest: róbmy swoje w ograniczeniach, które mamy. 

Zapytacie, pewnie jak to zrobić w tym chaosie, który panuje? To może dam przykład w sprawie oceniania stopniami (które najchętniej bym zlikwidowała, ale niestety przepisy są inne)można sztywno określić w statucie szkoły, że nauczyciel musi wystawić np. 10 ocen w semestrze, a można uznać, że w czasie procesu uczenia się nie stawiamy stopni w ogóle i dopiero na końcu robimy sprawdzian.

Podczas IX Kongresu E(x)plory będzie Pani prowadziła warsztaty „Czy ocenianie może pomóc się uczyć”. Napisała Pani o tym także książkę.

Dla mnie jest oczywiste, że aby uczeń miał umiejętności proinnowacyjne, to musi być samodzielny i odpowiedzialny za swój proces uczenia się, a to jest podstawowa zasada oceniania kształtującego: Wspomaganie uczniów, by stali się autorami procesu własnego uczenia się. 

Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii opracowało 18 kompetencji proinnowacyjnych. Są one bardzo trafne, ale na pewno nie uda mi się do nich wszystkich odnieść podczas prezentacji. Szkoda, bo ocenianie kształtujące pomaga je wszystkie doskonalić. 

Niestety wymóg realizacji podstawy programowej powoduje, że nauczyciele starają się w szybkim tempie przekazać uczniom materiał potrzebny na egzaminie. Nie mają czasu, aby kształcić u uczniów umiejętność decydowania o sobie. Podczas prezentacji postaram się powiedzieć, jakie warunki muszą zaistnieć, aby uczeń był w stanie wziąć swój proces uczenia się w „swoje ręce”. Jednym z pomocnych sposobów, jest stosowanie w nauczaniu OK zeszytu, czyli zeszytu, który wykorzystuje ocenianie kształtujące i jest jednocześnie pod całkowitą kontrolą ucznia.   

O ocenianiu kształtującym napisałam 6 książek (jedną narysowałam). Ciągle odkrywam nowe możliwości OKeja. Na warsztatach, które będą wspólnie prowadzić z Wiesławą Mitulską i z Joanną Sułek chciałybyśmy pokazać uczestnikom OK zeszyty uczniów. Czyli pokazać, jak zeszyt uczniowski może pomóc uczniowi się uczyć, a nauczycielowi prowadzić satysfakcjonujący proces nauczania.

*Danuta Sterna jest nauczycielką matematyki i dyrektor szkoły. Od 2000 roku współpracuje z Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) w programie Szkoła Ucząca Się (SUS), prowadzi szkolenia i warsztaty dla nauczycieli, tworzy i prowadzi kursy internetowe i jest ekspertem merytorycznym w programie SUS.  Propaguje w Polsce ocenianie kształtujące i wprowadziła do edukacji polskiej metodę – OK zeszyt. Autorka publikacji dla nauczycieli i książek: „Ocenianie kształtujące w praktyce”, „Uczę (się) w szkole”, „Uczę się uczyć. Ocenianie kształtujące w praktyce”, „OKmiks” i współautorka książki „Uczę w klasach młodszych”.

IX Kongres E(x)plory jest stałym punktem programu Gdynia E(x)plory Week, finałowego wydarzenia Programu Naukowego E(x)plory, które od 8 lat organizuje Fundacja Zaawansowanych Technologii. Tegoroczny program Kongresu angażuje edukatorów oraz wszystkich przedstawicieli instytucji, firm i organizacji, działających w obszarze edukacji. W programie wydarzenia m.in.: Jak wykorzystywać nowe technologie, aby zmieniły szkołę na lepsze? Jak kształcić młodych innowatorów? Udział w projektach międzyszkolnych i międzynarodowych. Czy ocenianie może pomóc się uczyć? Wyzwania i ograniczenia dyrektorów szkół. Szczegółowy program Kongresu znajdziecie tu: www.kongres.explory.pl


Dzieci są ważne

Redakcja serwisu dziecisawazne.pl.
Odwiedź stronę autorki/autora: https://dziecisawazne.pl/


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
8 książek o Porozumieniu bez Przemocy (NVC)

POLECAMY
Smog i infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci

POLECAMY
Odważne, mądre, kreatywne – 10 projektów edukacyjnych stworzonych przez polskich uczniów

POLECAMY
Kosmetyki pierwszej potrzeby, które warto wymienić na wersję eko

ciąża i poród
Ojciec w połogu

wychowanie
Czy to już bullying, czy tylko złośliwe zachowanie?

rodzina
Gdy umiera dziecko…

wychowanie
Jak rozmawiać z dzieckiem, które się boi?

wychowanie
Klaps — ostatni rozdział historii bicia dzieci

wywiady
“Historia dzieciństwa jest koszmarem, z którego jako ludzkość dopiero zaczynamy się budzić”

zdrowie
Żelki na odporność, syropki na katar – koncerny farmaceutyczne kochają nasze dzieci!