Czy to już bullying, czy tylko złośliwe zachowanie?
| Czy to już bullying, czy tylko złośliwe zachowanie?

Czy to już bullying, czy tylko złośliwe zachowanie?

Fragment poradnika dla dzieci i młodzieży po tytułem: "Powiedz „nie” szkolnym dręczycielom". Książka przeznaczona jest dla dzieci od 6 roku życia.

Nękanie a złośliwe zachowanie

Warto pamiętać, że nie każde dziecko, które mówi lub robi coś dla was przykrego, jest prześladowcą. Niektórzy lubią się droczyć, bywają wredni i złośliwi dla innych. Mimo że takim zachowaniem też mogą kogoś zranić, nie jest ono gnębieniem, jeśli się nie powtarza. Przyjrzyjmy się, czym różni się gnębienie od droczenia się, bycia źle wychowanym i nieżyczliwym. Spróbujmy nauczyć się, jak sobie radzić, kiedy mamy do czynienia z niemiłymi osobami.

Droczenie się

Ktoś się z kimś droczy, gdy sobie z kogoś żartuje. Ludzie droczą się ze sobą codziennie. Jestem pewna, że wy też nieraz sobie z kogoś żartowaliście, nie mając na celu zranienia czyichś uczuć. Zazwyczaj to właśnie przyjaciele, koledzy, koleżanki i członkowie rodziny droczą się ze sobą. Jednak zdarza się, że ktoś inny sobie z ciebie zażartuje. Po czym poznać, że tylko się droczy? Przeczytajcie poniższy przykład.

Jacek koleguje się z Tosią. Często spędzają razem przerwy obiadowe. Pewnego dnia kilku kolegów chłopca, mijając ich stolik w szkolnej stołówce, spytało, czy Jacek się do nich dosiądzie.On odpowiedział: „Nie, dzięki, złapię was poźniej”, co jego kolega Bartek skwitował słowami: „Jesteś zbyt zajęty robieniem maślanych oczu do swojej dziewczyny”.

Droczenie się rożni się od nękania tym, że nie ma na celu zranienia czyichś uczuć.

Czasami, gdy ktoś się z wami droczy, może sprawić wam przykrość, i nie zawsze uznacie żarty za śmieszne. Jeżeli to tylko zabawa, ta osoba przestanie wam dokuczać, gdy zobaczy, że was krzywdzi. W przypadku nękania docinki i komentarze mają na celu zranienie, a osoba, ktora mówi przykre słowa, nie zmienia tematu ani tonu, gdy widzi, że kogoś to stresuje. Zazwyczaj nie jest to ktoś, z kim jesteśmy blisko.

Porozmawiajmy o tym: Kiedy droczenie się jest okej? Jaka jest różnica między nieszkodliwymi żartami a złośliwymi żartami?

Reklama, dzięki której rozwijamy redakcję
Powiedz „nie” szkolnym dręczycielom

"Pamiętajcie, że nie jesteście bezsilni wobec dręczycieli i zawsze możecie szukać pomocy!” Książka przeznaczona dla dzieci i rodziców, uczy rozpoznawać szkolną przemoc, jej przyczyny i rodzaje i daje wskazówki, jak radzić sobie ze szkolnymi dręczycielami. Ta książka to ochrona, w którą możemy wyposażyć swoje dzieci.

Zobacz więcej

Niewłaściwe zachowanie

Czasami ludzie zachowują się w nieprzyjemny sposob. W większości takich przypadków są samolubni i nie liczą się z uczuciami innych. To może sfrustrować, a nawet zranić, ale nie jest to nękanie. Niewłaściwe zachowanie oznacza, że ktoś jest nieuprzejmy,wredny lub źle wychowany. Ktoś może was popchnąć, wciskając się przed was do kolejki. Chociaż może was to zaboleć, ta osoba nie jest dręczycielem, po prostu jest bezczelna.

Spójrzmy na inny przykład takiego zachowania: Ewelina rozmawia z Asią na przerwie. Podchodzi do nich Hania i zaczyna opowiadać Asi o filmie, który niedawno obejrzała. Nie zapytała: „Przepraszam, czy mogę wam przerwać?”. Nawet nie spojrzała na stojącą obok Ewelinę.

Takie przypadki złego zachowania nie są nękaniem. Większość nieuprzejmych osób po prostu myśli tylko o sobie i o tym, czego one chcą.

Niektórzy mogą zachować się nieuprzejmie przez przypadek, bo akurat mają ciężki dzień albo są nieuważni. Inni są niemili na co dzień, ale to rzadko ma coś wspólnego z wami. W przeciwieństwie do dręczycieli, niesympatyczni ludzie nie mają na celu sprawić wam przykrości – walczą o to, czego chcą, wtedy, gdy tego chcą.

Porozmawiajmy o tym: Jak można skutecznie i taktownie zareagować na nieuprzejme zachowanie?

Złośliwe zachowanie

Są dni, gdy ktoś po prostu wstaje z łóżka lewą nogą, czyli w złym nastroju. Może wtedy być opryskliwy, celowo powiedzieć coś uszczypliwego lub sprawić komuś przykrość swoim zachowaniem. To jednak nie jest nękanie – to tylko zły humor lub bezmyślność. Czy możecie sobie przypomnieć sytuację, w której ktoś, kogo znacie, zaskoczył was swoim zachowaniem, bo zwykle tak nie postępuje? Pewnie pomyśleliście wtedy: „Co w niego wstąpiło?” albo „O rany, ta to ma zły dzień”. Nie nazwalibyście tej osoby dręczycielem, prawda?

Oto inny przykład: Iza podbiega do kolejki w stołówce i niechcący wpada na Aleksa, który upuszcza tacę ze śniadaniem. Iza przeprasza, ale Aleks się wykrzywia i obrzuca ją obraźliwym określeniem. Potem odwraca się i idzie po nową tacę.

Bycie nieuprzejmym nie jest nękaniem. Czasami ludzie nie myślą o tym, co robią, i nie zwracają uwagi na to, że ranią czyjeś uczucia.

Kiedy ktoś wrednie się zachowa, może was tym zranić lub rozgniewać. Pamiętajcie, że takie zachowanie nie jest równoważne z nękaniem, chyba że ta osoba kolejny raz źle was traktuje i kolejny raz rani wasze uczucia.

Porozmawiajmy o tym: Przypomnijcie sobie, czy jest taka osoba, którą do tej pory posądzaliście o nękanie was, a teraz zrozumieliście, że po prostu złośliwie się zachowała? Jak to się stało, że zmieniliście o niej zdanie? 

Reklama, dzięki której rozwijamy redakcję
Kiedy szkoła jest problemem

Książka, którą masz przed sobą, opowiada o tym, na czym właściwie polega uczenie się i jak wspierać dziecko, żeby mogło cieszyć się tą umiejętnością i korzystać z niej w pełni.

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z zachowaniami, które was ranią

Nękanie jest czymś innym niż podane tu przykłady droczenia się, nieuprzejmości oraz złośliwości. Poniżej znajdziecie kilka sposobów na to, jak radzić sobie w sytuacjach, gdy ktoś sprawia wam przykrość, ale które NIE są nękaniem.

1. Powiedzcie osobie, która wam dokucza, co czujecie, gdy zachowuje się w ten sposób, i że chcielibyście, żeby jejzachowanie się poprawiło. Na przykład: „Bartek, jest mi przykro, że nie chcesz mi pożyczać swoich flamastrów. Czy mogę pożyczyć te, których nie używasz?”.

2. Odejdźcie bez słowa, nie odzywając się do osoby, która zachowała się nieżyczliwie, nieuprzejmie lub złośliwie.

3. Gdy ktoś się z wami droczy i jest wam przykro, starajcie się nie dać tego po sobie poznać. Zachowajcie spokój, roześmiejcie się lub zażartujcie.

4. Zignorujcie tę osobę. Zachowujcie się tak, jakby nikt niczego nie powiedział.

5. Odpowiedzcie krótko słowami, których niegrzeczna osoba się nie spodziewa, np. „Naprawdę?” lub „Dzięki, że mi powiedziałeś”.

Zadanie dla ciebie: rozpoznaj nękanie

Zapoznaj się z każdą z poniższych sytuacji i powiedz, jakie zachowanie w nich opisano. Czy jest to przemoc fizyczna, słowna, emocjonalna, cyberprzemoc czy zwykłe żarty? Uzasadnij swój wybór.

1. Leon czepiał się Szymona od wielu dni, a dziś rano też nie daje mu spokoju. Gdy Szymon wsiada do szkolnego autobusu i idzie na swoje miejsce, Leon podstawia mu nogę. Szymon się potyka i przewraca. Czy to jest nękanie?

2. Hubert jest najniższy wśród swoich kolegów. Wszyscy spędzają popołudnie w domu Tomka i idą do kuchni coś zjeść. Gdy już mają usiąść przy stole, Tomek mówi: „Hej, czekaj, Hubert, przyniosę ci fotelik dziecięcy”. Wszyscy wybuchają śmiechem. Czy to jest nękanie?

3. Sylwia nie znosi towarzystwa Eryka. Chłopiec w kółko zadaje jej pytania w rodzaju: „Jesteś dziewczyną czy chłopakiem?”, „Dlaczego tak się ubierasz?”, „Powinnaś zapuścić włosy. Wyglądasz jak chłopak”, „Wiesz, że jesteś dziewczyną, prawda?”. Sylwia zawsze lubiła swój wygląd, ale teraz zaczęła się martwić: „Czy coś jest ze mną nie tak?”. Czy Eryk ją nęka?

4. Michał przy każdej okazji szuka sposobu, by dokuczyć Julkowi. Dziś zobaczył, że Julek odchodzi od komputera i nie wylogowuje się. Gdy nikt nie patrzy, Michał siada przy komputerze Julka i z jego konta wysyła obraźliwą wiadomość na klasowy czat. Wygląda to tak, jakby wysłał ją Julek. Ktoś to zgłasza nauczycielowi, jeszcze zanim Julek wróci do klasy. Jak nazwać zachowanie Michała?

5. Pani Nowakowska potrzebuje ochotniczki, ktora wyjdzie przed klasę i pokaże, co to znaczy kręcone włosy. Zgłasza się Anita, ale Magda mówi: „Proszę pani, chodziło o kogoś, kto ma naturalnie kręcone włosy”. Kilka osob się śmieje, gdy Anita patrzy na nią z wyrzutem. Czy to jest nękanie?

6. Już trzeci dzień z rzędu Łucja próbuje w czasie przerwy obiadowej dosiąść się do koleżanek z klasy. Tak jak wczoraj Patrycja mówi jej, że puste miejsce jest zajęte dla kogoś innego. Łucja nic z tego nie rozumie. Przecież jeszcze niedawno siedziała z dziewczynami przy stoliku. Koleżanki się podśmiewają, gdy Łucja szuka innego stolika, przy którym usiądzie sama. Czy to jest nękanie?

Odpowiedzi:

1. Tak, to przemoc fizyczna. W tej sytuacji mowa jest o zadaniu komuś bólu i spowodowaniu obrażeń (podstawienie komuś nogi, żeby się przewrócił).

2. To żartobliwe docinki. Wprawdzie Tomek zażartował sobie ze wzrostu Huberta, ale są kolegami. Hubert wie, że Tomek chciał wszystkich rozśmieszyć, a nie dopiec mu.

3. Tak, to przemoc słowna. Eryk obraża Sylwię swoimi komentarzami i daje jej odczuć, że coś jest z nią nie w porządku. Nikt nie powinien się źle czuć, bo jest sobą.

4. Tak, to cyberprzemoc. Jest to robienie komuś krzywdy za pomocą urządzeń podłączonych do sieci, takich jak telefony i komputery. Michał podszył się pod Julka i wysłał całej klasie obraźliwą wiadomość.

5. Nie, to zwykły docinek. Choć nie było to miłe i Anita mogła poczuć się urażona, był to pojedynczy złośliwy komentarz od osoby z klasy.

6. Tak, to przemoc emocjonalna. Ktoś, kto stosuje ten rodzaj przemocy, sprawia, że ofiara czuje się odrzucona i samotna. Grupa dziewczynek wielokrotnie i celowo wykluczała Łucję ze swojego grona, by poczuła się ona przygnębiona i samotna.

Książkę “Powiedz „nie” szkolnym dręczycielom” znajdziesz w naszej Księgarni Natuli


Dzieci są ważne

Redakcja serwisu dziecisawazne.pl.
Odwiedź stronę autorki/autora: https://dziecisawazne.pl/


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
8 książek o Porozumieniu bez Przemocy (NVC)

POLECAMY
Smog i infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci

POLECAMY
Odważne, mądre, kreatywne – 10 projektów edukacyjnych stworzonych przez polskich uczniów

POLECAMY
Kosmetyki pierwszej potrzeby, które warto wymienić na wersję eko

ciąża i poród
Ojciec w połogu

rodzina
Gdy umiera dziecko…

wychowanie
Jak rozmawiać z dzieckiem, które się boi?

wychowanie
Klaps — ostatni rozdział historii bicia dzieci

wywiady
“Historia dzieciństwa jest koszmarem, z którego jako ludzkość dopiero zaczynamy się budzić”

zdrowie
Żelki na odporność, syropki na katar – koncerny farmaceutyczne kochają nasze dzieci!

wychowanie
Dżungla jest w nas… Kilka słów o intuicyjnym rodzicielstwie