Jak rozwija się wzrok dziecka
| Jak rozwija się wzrok dziecka

Jak rozwija się wzrok dziecka

Słuch, dotyk, a nawet smak i węch – za pomocą tych zmysłów dziecko poznaje otoczenie już w łonie matki. O wzroku dowiaduje się dopiero po urodzeniu, ale to właśnie widzenie jest według niektórych naukowców podstawowym źródłem wczesnej edukacji. Dlatego tak bardzo warto je wspierać.

wzrok-dziecka

Ośmioletni Goethe pisał po niemiecku, francusku, grecku i łacinie. Przysłuchując się lekcjom swojej siostry nauczył się też włoskiego. Pascal w wieku dwunastu lat napisał traktat o dźwiękach, a gdy skończył szesnaście wydał „Rozprawę o stożkach”, którą uzupełnił to, czego nie powiedział Arystoteles. Dzisiejsze noworodki nie muszą się tak spieszyć…

Najpierw wzrok

Oczywiście dziecko nie może nam tego powiedzieć, a my sami już tego nie pamiętamy, ale na podstawie badań naukowcy z Oxfordu opublikowali kilka lat temu tezę – wzrok jest podstawowym źródłem wstępnej edukacji dziecka. Penny Tassoni i Kate Beith przedstawiły badania, z których wynika m.in. to, że noworodek odwraca głowę w stronę światła i jasnych kolorów, uczy się koncentrować wzrok patrząc na karuzelę lub inne zabawki powieszone nad łóżeczkiem lub wózkiem, od około szóstego tygodnia dziecko uwielbia przyglądać się twarzom ludzi, jak i wyrazistym i kontrastowym obrazkom, w tym samym czasie dziecko na krótki okres można wkładać do leżaczków albo nosidełek tak by widziały innych ludzi czy dzieci (noszenie przodem do świata). Przede wszystkim dzięki temu, dziecko w pierwszych miesiącach życia uczy się świata.

Kolor oczu

Dziecku nie należy dostarczać w tym czasie zbyt wielu bodźców. Bardzo kolorowe i grające zabawki mogą tylko wzbudzać niepokój. Trzeba pamiętać, że rozwijający się do tej pory w zupełnych ciemnościach, czyli w łonie matki, wzrok potrzebuje czasu. Na przykład za nim pochwalimy się całemu światu na wszystkich portalach społecznościowych, że nasz bobas ma cudowne, niebieskie, a właściwie błękitne oczy, poczekajmy. Wszystkie dzieci przychodzą na świat z niebieskimi oczami. Po prostu w przedniej warstwie tęczówki noworodka nie ma pigmentu, a przebija przez nią barwnik znajdujący się wewnątrz. Tym bardziej, że po wysiłku narodzin przez pierwsze kilka dni dziecko może mieć zaczerwienione białka, a powieki mogą być zapuchnięte – to z kolei reakcja obronna organizmu na ostre światło świata (spróbujmy mieć zamknięte oczy choćby przez kilka godzin, a potem otwórzmy je nawet w pochmurny dzień!). Kolorem oczu najbezpieczniej chwalić się po pierwszych urodzinach:)

Zez

Nie zwracajmy też uwagi na sugestie (najczęściej bezdzietnych) ciotek, które będą nam delikatnie wspominać o zezie. Po pierwsze w kącikach silnie zaznaczone są wewnętrzne fałdy, które optycznie zniekształcają oczy, a po drugie w pierwszym okresie życia każde oko porusza się właściwie po swojemu. Mięśnie, które „obsługują” gałki oczne, są tak słabe, że trudno im koordynować ruch i zachować równoległość ruchów. Na szczęście już po kilku dniach zauważymy, że dziecko zaczyna wodzić oczami za poruszanym przed nim przedmiotem, choć będzie to jeszcze odbywało się zrywami. Na płynność ruchów gałek ocznych jeszcze trochę poczekamy.

Co widzi dziecko?

Żeby jednak jakiekolwiek wzrokowe ćwiczenie miało sens należy pamiętać o jednym – noworodek sięga wzrokiem na odległość 20-30 cm. Dalej widzi tylko zamazane plamy. Ale ta odległość wystarczy, żeby zobaczyć to co najważniejsze – twarz matki w czasie karmienia.

Z każdym kolejnym dniem dziecko zaczyna widzieć coraz więcej, zaczyna uczyć się i pobudzać mózg coraz bardziej. Dlatego tak ważne, abyśmy zapewnili mu odpowiednie zabawki. Zwłaszcza że umysł zaczyna świadomie poznawać swoje możliwości, rozwijać się, stymulować – do właściwie drugiego miesiąca gałki oczne są kontrolowane przez ośrodki podkorowe, potem dowodzenie przejmuje kora mózgowa. Wtedy maluch przestaje dostrzegać rodziców, ale zaczyna ich widzieć. Zaczyna także coraz świadomiej postrzegać (oczami) świat.

W trzecim miesiącu życia kora mózgowa jest już na tyle doskonała, czyli ma tyle czynnych połączeń między neuronami, że dziecko zaczyna płynnie wodzić wzorkiem. Zauważa też perspektywę – świat przestaje być jednowymiarowy, a pojawia się głębia – niemowlę zaczyna wyciągać rączki, żeby dosięgnąć czegoś w przestrzeni. Cały czas jednak podstawową zauważalną różnicą jest granicą między białym i czarnym – czyli najbardziej skrajnymi kolorami. W tym czasie właśnie takie zabawki przedstawiające do tego podstawowe kształty są dla dziecka najbardziej atrakcyjne i mogą je najwięcej nauczyć. Pozostałe barwy dziecko dostrzega w czwartym miesiącu, ale i tak cały czas największą uwagę będą przyciągać szlaczki i czarno-białe schematyczne wzory. W piątym miesiącu perspektywa i przestrzeń nie mają już dla dziecka tajemnic, a półroczny maluch potrafi nawet dostrzec okruchy.

I dlatego właśnie pierwsze sześć miesięcy, kiedy dziecko postrzega świat wzrokiem, który jest tak niedoskonały, to czas, kiedy to od odpowiedniego wsparcia rodziców zależy, jak wiele o świecie dowie się nowonarodzony człowiek. Kolorowe, grające zabawki jeszcze się przydadzą. Na początku należy zbudować fundament oparty na kontraście np. czarno- białym, który wpłynie pozytywnie na aktywność mózgu.

Przeczytaj: Zabawki Montessori dla dziecka w wieku 0-3 miesiące

Źródło: Diploma in Childcare and Education“, Heinemann Educational Publishers, Oxford, 2002


Marta Żebrowska

Mama 5-letniego Stasia i 2,5-letniej Julci. Kobieta kochająca życie i ludzi, promotorka idei zabawek czarno- białych dla niemowląt w firmie Whiteandblack. Właścicielka bloga o kuchni bez glutenu i bez mleka: gotujbez.blogspot.com
Odwiedź stronę autorki/autora: http://whiteandblack.pl/


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
8 książek o Porozumieniu bez Przemocy (NVC)

dziecisawazne
Duże zmiany! Dlaczego Dzieci są ważne zmienia nazwę?

wychowanie
Dziadkowie i dziecko – pozwól im się porozumieć po swojemu

olini
Prosta rzecz, która poprawi dietę twojego dziecka

wychowanie
Jak praktykować rodzicielstwo bliskości z dzieckiem w wieku szkolnym?

wychowanie
“Instrukcja obsługi” dziecka nie istnieje! Szukając jej, możesz stracić to, co najcenniejsze

wychowanie
Wczesne czytanie, czyli jak NIE zarządzać rozwojem dzieci

wychowanie
Uprościć rodzicielstwo! „Wiele dzisiejszych problemów z zachowaniem obserwuje się u dzieci, które mają zbyt wiele rzeczy oraz żyją zbyt szybko”

POLECAMY
“Nic tak nie tworzy przyszłości, jak marzenia”. O czym marzą polskie dzieci?

niemowlę
Świąteczny czas może być trudny dla niemowląt

rodzina
“Zjedz uszka, bo babci będzie przykro”, czyli jak radzić sobie z presją przy świątecznym stole?