fbpx
Bestseller "Rozwój seksualny dzieci" - dziś 30% RATATU
| Systemy wychowawcze, cz.4 – Jean Piaget

Systemy wychowawcze, cz.4 – Jean Piaget

Jean Piaget – psycholog, biolog i epistemolog szwajcarski. Stworzył teorię rozwoju poznawczego, która zrewolucjonizowała sposób myślenia o dziecięcym umyśle.

Na podstawie obserwacji swoich małych dzieci, Piaget wyodrębnił cztery kolejne stadia rozwoju poznawczego. Stwierdził, że dzieci przechodzą przez każde z tych stadiów kolejno, w stałym porządku i w podobnym wieku, zgodnie z ogólnie zarysowanymi przedziałami wiekowymi. Tempo przechodzenia przez poszczególne stadia, chociaż w pewnym stopniu zależne od indywidualnego doświadczenia dziecka, jest zdeterminowane przez biologiczne procesy dojrzewania. Rozwój nie może zostać przyśpieszony – dziecko musi dojrzeć do przejścia do następnego stadium. Aby rozwinąć i osiągnąć dojrzałość intelektualną, dziecko musi przejść przez cztery uporządkowane i następujące po sobie stadia.

Cztery stadia rozwoju poznawczego Jeana Piageta:

1. stadium rozwoju sensoryczno – motorycznego ( od urodzenia do 2 lat)

2. stadium myślenia przedoperacyjnego ( od 2 do 7 lat)

3. stadium operacji konkretnych ( od 7 do 11 lat)

4. stadium operacji formalnych ( od 11 roku życia)

Stadium 1 – Okres sensomotoryczny (0 – 2 lata):

Najpierw pojawiają się proste, automatyczne odruchy i reakcje. Mają one ograniczony czas trwania, a ich konsekwencje nie mają na nie wpływu. W miarę jak niemowlę staje się starsze, reakcje te zostają zorganizowane we wzorce, które wyraźniej oddziałują na otoczenie – są powtarzane i mają dostrzegalne konsekwencje. Piaget podaje przykład swojej córeczki Lucienne, która mając trzy miesiące trzęsła swym łóżeczkiem, ponieważ ruch ten powodował chwianie się wiszących lalek.

Pomiędzy 12 a 18 miesiącem życia, powtarzanie wzorców przekształca się w ich zmienianie. Bierne, skoncentrowane na sobie niemowlę, staje się aktywnym poszukiwaczem i odkrywcą. W tym okresie wytwarzanych jest wiele nowych schematów (dla różnych zmysłów), stanowiących reakcję na różne nowe sytuacje.

Wielkie znaczenie, w pierwszym stadium poznawczym, ma początek myślenia przyczynowego. Dziecko uczy się, że zdarzenia są związane ze sobą tak, iż jedne z nich wpływają na występowanie, bądź niewystępowanie innych. Dzieci muszą również nauczyć się wnioskować o prawdopodobnych przyczynach na podstawie skutków i przewidywać skutki, gdy znają przyczyny.

W tym pierwszym stadium rozwoju poznawczego, najważniejszymi i najgłębszymi zmianami są te, które generują poczucie własnej tożsamości, skuteczności działań i przyczynowości zjawisk. Dzieci poznają swoje możliwości, uczą się jak wpływać na ludzi i przedmioty, jak ich zamiary i potrzeby realizują się dzięki ich konkretnym działaniom.

Stadium 2 – Myślenie przedoperacyjne (2 – 7 lat):

Głównym osiągnięciem w tym okresie jest rozwój zdolności przedstawiania świata zewnętrznego za pomocą symbol. Na rozwój poznawczy dziecka w tym stadium, oddziałują dwa ograniczenia, a mianowicie:

  • rozumowanie transdukcyjne:
    ten typ rozumowania polega na tym, że dziecko “rozumuje przez podobieństwo” – porównując poszczególne przypadki, podobne pod pewnym względem, dochodzi do wniosku, że są one podobne pod wszelkimi względami
  • egocentryzm:
    niemożność wyobrażenia sobie świata z perspektywy innej, niż własna oraz niezdolność do uświadomienia sobie, że własna perspektywa jest tylko jedną z wielu możliwych.
    Przeprowadzono badanie, w którym na kartonie narysowano z jednej strony psa, z drugiej kota. Gdy dziecko obejrzało już karton z obu stron, eksperymentator ustawiał go między sobą a dzieckiem i zadawał dziecku dwa pytania: “Co ty widzisz” i “Co ja widzę?”. Wszystkie trzylatki potrafiły przyjąć czyjś punkt widzenia, czyli wywnioskować na co patrzy druga osoba. Natomiast tylko połowa dwulatków potrafiła określić, co widzi inna osoba.

Stadium 3 – Operacje konkretne (7 – 11 lat):

W tym stadium dziecko rozwija system poznawczy dla organizowania zdarzeń zachodzących w świecie zewnętrznym, za pomocą struktur logiczno -matematycznych. Dziecko znajdujące się w trzecim stadium opanowuje działania arytmetyczne, mierzenie, klasy logiczne, relacje między klasami i zbiorami oraz pojęcia przestrzenne. Ponadto przyswaja zasadę zachowania ilości, która polega na tym, że ilość substancji pozostaje nie zmieniona, nawet jeśli jej wygląd ulegnie zmianie, na przykład po umieszczeniu w naczyniu innej wielkości, lub innego kształtu.

Stadium 4 – Operacje formalne (11 lat i więcej):

W trzecim stadium, rozumowanie i wnioskowanie są jeszcze uzależnione od danych wzrokowych, konkretnych przedmiotów i istniejącego pola percepcyjnego. W czwartym, ostatnim stadium rozwoju poznawczego, rozumowanie może opierać się wyłącznie na opisach słownych. Zrozumienie przez dziecko świata fizycznego i królestwa logiki, pozwala mu operować pojęciami negacji, odwrotności i innymi przekształceniami.

Foto


Maria Tyczyńska

Pedagog specjalny, terapeuta w Ośrodku dla Dzieci z Autyzmem Fundacji SYNAPSIS oraz Pierwszym Niepublicznym Przedszkolu Terapeutycznym Fundacji Synapsis, terapeuta Integracji Sensorycznej. Dumna mama trzech synów: 7-letniego Michała, 5-letniego Wojtka i 8-miesięcznego Pawełka.?
Odwiedź stronę autorki/autora: http://www.synapsis.waw.pl/


Czytaj na dziecisawazne.pl

natuli.pl
Uważność – najlepsze książki dla dzieci i dorosłych

odżywianie naturalne
Wegańska Wielkanoc smakuje dokładnie tak, jak tradycyjna! 6 świątecznych przepisów

niemowlę
7 ważnych informacji o masażu wcześniaka

zdrowie
Hałas szkodzi zdrowiu! Jak zadbać o mózg dziecka w pełnym hałasu świecie

rodzina
Zacznijmy traktować ojców poważnie!

rodzina
8 kreatywnych pomysłów do dziecięcego pokoju

olini
Zakwas z buraków – naturalny sposób na niedobory żelaza

wychowanie
10 prostych zabaw rozwijających koncentrację uwagi

wychowanie
Swobodna zabawa (bez nadzoru dorosłych!) sprawia, że dzieci są szczęśliwsze, bardziej pewne siebie i lepiej się uczą!

wywiady
Każdy rodzic może być dobrym przywódcą! Rozmowa z Zofią Schacht-Petersen, cz.2

wychowanie
Jak przestać zachęcać dziecko do jedzenia, żeby mogło zacząć jeść