fbpx
| Jak ściągać, przechowywać i podawać mleko mamy?

Jak ściągać, przechowywać i podawać mleko mamy?

Karmienie dziecka bezpośrednio z piersi nie zawsze jest możliwe. Czasem konieczne jest podawanie odciągniętego pokarmu lub dodatkowa stymulacja piersi w celu zwiększenia zasobów mleka. Oto kilka praktycznych rad odnośnie ściągania, przechowywania i podawania mleka mamy.

W jakich sytuacjach należy odciągać pokarm?

1. Inicjacja laktacji

Odciąganie pokarmu jest niezwykle istotne, gdy z jakiś przyczyn mama nie może przystawić noworodka bezpośrednio po porodzie. Zazwyczaj dzieje się tak wtedy, gdy mamy do czynienia z maluchem urodzonym przedwcześnie lub w złym stanie zdrowia.  Zdarza się też tak, że niektóre noworodki mają trudność z właściwym przystawieniem do piersi i pobieraniem optymalnej ilości pokarmu. W takich sytuacjach bardzo ważna jest wczesna praca z laktatorem, w celu rozpoczęcia laktacji i doprowadzenia produkcji pokarmu do odpowiedniego poziomu.

Dobrze, by odciąganie rozpocząć w ciągu pierwszych 6 h godzin od porodu. Najlepiej, jeśli pierwsze krople siary  zostaną zebrane już w 1-2 h po porodzie. Pierwszy pokarm może być pobierany strzykawką (ilości siary z reguły są minimalne, ale to pokarm niezwykle skoncentrowany i bardzo ważny dla noworodka). W dalszej kolejności należy rozpocząć regularną pracę z laktatorem. W pierwszych dobach kluczowa jest systematyczność, dlatego warto stymulować piersi do pracy minimum 8 x na dobę.  Nie trzeba mieć własnego laktatora, można korzystać ze szpitalnego, w wielu miastach są również wypożyczalnie takiego sprzętu. Laktator klasy szpitalnej w pierwszych dniach będzie bardziej optymalny niż jego odpowiedniki przeznaczone do domowego użytku. Dobrze, by miał nieregularny rytm ssania – taki tryb pracy najlepiej imituje sposób ssania noworodka w pierwszych dniach życia.

Reklama, dzięki której rozwijamy redakcję
Laktator elektryczny Naturally Me

Laktator NaturallyMe – Wyjątkowo cichy i komfortowy sprzymierzeniec mamy karmiącej (wyrób medyczny CE 0068). Stymuluje laktację i pomaga efektywnie odciągać pokarm. Jest dwufazowy, ma 10-cio stopniową skalę siły odciągania i duży wyświetlacz.

Zobacz więcej

2. Zwiększenie produkcji pokarmu

Czasem konieczne jest zwiększenie podaży pokarmu i/lub dokarmianie dziecka odciągniętym mlekiem. Gdy malec ssie słabo lub nieefektywnie, ma problemy z przybieraniem na wadze lub ilość mleka jest po prostu nieprzystająca do potrzeb dziecka warto popracować z laktatorem zamiast dokarmiać niemowlę mlekiem modyfikowanym. W takich sytuacjach technika pracy z laktatorem może być inna niż w przypadku inicjacji laktacji: zazwyczaj zaleca się odciąganie pokarmu bezpośrednio po karmieniu (w celu “opróżnienia” piersi i pobudzenia ich do pracy, ponieważ “puste” piersi produkują więcej pokarmu). Jeśli zwiększenie produkcji pokarmu jest konieczne, ze względu na słabe przyrosty dziecka, koniecznie należy skonsultować się z doradcą laktacyjnym, który ustali jak często i w jakich ilościach dziecko powinno być dokarmiane i podpowie jak optymalnie stymulować piersi do pracy.

3. Potrzeba zostawienia dziecka pod opieką innej osoby

Jeśli laktacja jest ustabilizowana i na odpowiednim poziomie wystarczy popracować z laktatorem między karmieniami 2-3 dni przed planowanym wyjściem, żeby nieco zwiększyć podaż mleka. Można także dodatkowo skorzystać z muszli laktacyjnych, które zbierają mleko wypływające z drugiej piersi w trakcie karmienia. Najlepiej byłoby odciągnąć pożądaną ilość na raz, ale jeśli nie jest to możliwe, można łączyć pokarm ściągany w przeciągu 24 h, po uprzednim schłodzeniu (nie mieszamy pokarmu o różnych temperaturach!).

Jeśli zaś przerwy w karmieniu mają być regularne (mama wraca do pracy/ na uczelnię, etc) mama powinna odciągać mleko regularnie w porach, w których do tej pory przystawiała dziecko do piersi.

4. Odbarczenie piersi

Konieczność odbarczenia piersi może pojawić się w momencie nawału (choć optymalnie, byłoby skorzystać z pomocy dziecka, żeby nie pobudzić laktacji jeszcze bardziej), zastoju, obrzęku lub stanu zapalnego. W takich sytuacjach mleko można ściągnąć laktatorem lub ręcznie WYŁĄCZNIE do uczucia ulgi – by nie prowokować większej produkcji.

5. Sprowokowanie wypływu mleka

Niektóre niemowlęta są niezwykle niecierpliwe i mają problem z czekaniem aż mleko zacznie płynąć w pożądanej ilości lub wręcz odwrotnie, niektóre mamy mają hiperaktywny wypływ mleka i wtedy pokarm tryska, zalewając wszystko dookoła a maleństwo nie nadąża z łykaniem i bardzo się denerwuje. W takich sytuacjach można popracować z laktatorem przez chwilę przed przystawieniem dziecka do piersi lub odciągnąć ręcznie odrobinę mleka.

6. Współpraca z bankiem mleka

Współpraca z bankiem mleka odbywa się na ściśle określonych zasadach, a kobieta które chce podarować swój pokarm, musi przejść rozmowę i badania wstępne (które wykluczają chociażby zakażenie wirusem HIV i zapalenie wątroby typu B i C). Po przejściu weryfikacji współpraca jest ustalana indywidualnie.

Jak pracować z laktatorem?

Częstotliwość i sposób pracy z laktatorem zależy od tego w jakim celu chcemy pozyskać mleko. Jeśli stymulacja piersi jest konieczna ze względów medycznych (noworodek nie jest w stanie pobierać pokarmu lub ssie nieefektywnie, pokarmu jest za mało) to niezbędna jest konsultacja z doradcą laktacyjnym lub innym specjalistą (położną, neonatologiem, pediatrą), który wyda indywidualne zalecenia. Najbardziej ogólnie mówiąc, przyjmuje się zasadę, że częstotliwość stymulacji piersi powinna być zbliżona do rytmu karmienia naturalnego.

Sposób odciągania zależy od rodzaju laktatora. Jeśli pracujemy z laktatorem symultanicznym, obie piersi są  stymulowane w tym samym czasie i pokarm pobierany jest z obu piersi na raz.  W takim przypadku wystarczy stymulować piersi przez ok 10-15 min od momentu zaobserwowania wypływu mleka. Laktator symultaniczny jest najbardziej optymalny i zapewnia największą podaż mleka o większej zawartości tłuszczu.

Przy użyciu laktatora sekwencyjnego konieczna jest zmiana piersi. Jeśli laktator jest dwufazowy, wystarczy stymulować obie piersi przez 10-15 min każdą . Jeśli laktator jest jednofazowy i konieczne jest odciąganie pełne (w celu inicjacji laktacji, gdy przystawienie dziecka do piersi jest niemożliwe) najbardziej popularną metodą stymulacji jest metoda 7-5-3.

Polega ona na naprzemiennej stymulacji piersi wg schematu:

5-7 min odciąganie z 1 piersi                5-7 min odciąganie z 2 piersi

3-5 min odciąganie z 1 piersi                3-5 min odciąganie z 2 piersi

2-3 min odciąganie z 1 piersi                2-3 min odciąganie z 2 piersi

Cały cykl trwa jednorazowo od 20-30 minut. Jeśli dziecko nie jest przystawiane do piersi stymulacja powinna się odbywać minimum 8x na dobę, w przypadku starszych niemowląt minimum 6x na dobę lub więcej (przerwa nie powinna być dłuższa niż 6h).

Odciąganie częściowe stosowane przy odbarczaniu piersi lub między karmieniami trwa zazwyczaj kilka minut – zaleca się kontynuowanie do uczucia ulgi. Jeśli dziecko jest karmione piersią, a chcemy jedynie zwiększyć podaż pokarmu, można zastosować tzw. power pumping.

Metoda power pumping polega na stymulacji piersi 3 dni przez 1 h dziennie w cyklu:

  • 5 min pracy z laktatorem – 15 min przerwy lub
  • 10 min pracy z laktatorem -10 min przerwy

W czym przechowywać pokarm?

Najlepiej zaopatrzyć się w specjalnie przeznaczone do tego celu pojemniki (to mogą być kubeczki lub woreczki).  Są one przystosowane do przechowywania pokarmu kobiecego i ubytek dobroczynnych właściwości mleka jest w nich najmniejszy. Jeśli jednak odciąganie jest akcydentalne, można przechowywać pokarm w szklanych pojemnikach lub plastikowych pojemnikach do przechowywania żywności.

Jeśli odciągnie odbywa się regularnie, koniecznie trzeba opisywać zapasy datą i godziną ściągania, tak by potem podawać pokarm w odpowiedniej kolejności.

Jak podawać pokarm?

  • Świeży pokarm można podawać od razu, nie wymaga podgrzewania.
  • Można podawać pokarm w temperaturze pokojowej (przyjmuje się, że lepiej by był za chłodny niż za ciepły)
  • Pokarm wyjęty z lodówki najlepiej podgrzewać w kąpieli wodnej lub podgrzewaczu. Maksymalna temp. podgrzewania to 36-37 stopni. Nie należy go gotować ani podgrzewać w mikrofali, ponieważ powoduje to utratę cennych składników odżywczych.
  • Pokarm w wyniku przechowywania może się rozwarstwiać, wówczas należy delikatnie obracać naczyniem w celu połączenia warstw. Nie należy potrząsać pojemnikiem!
  • Można mieszać pokarm odciągnięty w czasie 12-24 h po uprzednim wychłodzeniu. Nie wolno mieszać mleka o różnej temperaturze!
  • Jeśli dziecko nie zjadło całej porcji mleka w czasie karmienia, można podać resztę w przeciągu 1-2 h. Później należy pokarm wylać (ewentualnie można dodać do kąpieli lub wykorzystać do celów kosmetycznych).
  • Nie wolno ponownie zamrażać raz rozmrożonego pokarmu.
  • Warto pamiętać o tym, że mleko nie musi być podawane w butelce. Są różne rozwiązania, które nie zaburzają odruchu ssania (karmienie strzykawką, pipetą, kubeczkiem, łyżeczką, po palcu).

Jak przechowywać pokarm?

8 podstawowych zasad higieny:

1. Przed rozpoczęciem pracy z laktatorem należy dokładnie umyć ręce wodą z mydłem.

2. Odciąganie pokarmu powinno się odbywać  w czystym miejscu, w żadnym wypadku nie należy robić tego w łazience czy w toalecie.

3. Przed odciąganiem dobrze jest wziąć ciepły prysznic lub zrobić piersiom ciepły okład – może to pomóc uwolnić wypływ mleka. Ale nie jest to konieczność – nie trzeba myć piersi przed karmieniem.

4. Po każdym odciąganiu mleka laktator należy rozłożyć na części i dokładnie umyć ciepłą wodą z płynem do mycia naczyń części, które miały kontakt z mlekiem.

5. Niektóre laktatory można myć w zmywarce w temp. 60 stopni(wszystko zależy od rekomendacji producenta).

6. Po umyciu sprzęt należy zdezynfekować. Można to zrobić przez zanurzenie we wrzątku na 5-10 min,  w sprzedaży dostępne są także specjalne wyparzacze lub woreczki do sterylizacji w kuchence mikrofalowej. Częstotliwość dezynfekcji jest uzależniona od wieku dziecka:

  • noworodki i dzieci urodzone przed czasem – dezynfekcja jest konieczna po każdym użyciu
  • niemowlęta od 2 miesiąca życia – wymagana jest sterylizacja 1 raz dziennie
  • starsze niemowlęta – wskazana jest sterylizacja 2-3 razy w tygodniu

7. Umyty, wysterylizowany i osuszony laktator należy złożyć i przechowywać w czystym i suchym pojemniku.

8. Podczas odciągania mleka ważna jest prywatność, intymność i skupienie. Stres i pośpiech mogą utrudniać wypływ mleka, zaburzają bowiem odruch oksytocynowy.

 

 

Źródło: CNOL


Ewa Krogulska

Redaktorka dziecisawazne.pl, psycholog, doula i certyfikowana promotorka karmienia piersią.
Odwiedź stronę autorki/autora: https://www.facebook.com/ewakrogulskaonline/


Przeczytaj więcej:

natuli.pl
Uważność – najlepsze książki dla dzieci i dorosłych

OKULARY
Naprawdę przeciwsłoneczne okulary dla dzieci

wywiady
“W kontakcie z dziećmi wybieram uwagę i ciekawość”. Rozmowa z Anną Kasprzycką

edukacja alternatywna
6 mitów na temat nauki języków obcych

POLECAMY
Podziemne jeziora i solne komnaty – ekscytująca podróż po Kopalni Soli w Wieliczce

ciąża i poród
Narodziny oczami dziecka

wychowanie
Jak nauczyć dzieci przeżywać złość?

ciąża i poród
Dlaczego dotykamy brzucha ciężarnej bez pytania jej o zgodę?

POLECAMY
Dzieci lubią kiedy jest mięciutko i przytulnie. 5 inspiracji do dziecięcego pokoju od Yellow Tipi

karmienie piersią
Nie jesteś lepszą matką. Nie jesteś gorszą matką!

karmienie piersią
Jak mądrze wspierać mamy karmiące piersią?

wychowanie
Dzieci nie potrzebują idealnych rodziców