Natuli – dzieci są ważnePedagożka specjalna, terapeutka relacyjna, edukatorka, aktywistka i autorka książki “Opiekunowie nasion. Baśnie terapeutyczne”.
Utrwalanie wydarzeń z życia swoich dzieci w wirtualnej przestrzeni staje się nieuchronnie współczesną normą społeczną. Rodzice dzielą się ze światem zdjęciami, filmikami, memami, których bohaterem jest ich dziecko. Niestety, może to wystawiać na niebezpieczeństwo.
Dzieci, które doświadczają śmierci bliskiej osoby, nazywane są często samotnymi żałobnikami. Wielu dorosłych uważa bowiem, że skoro dzieci nie rozumieją w pełni koncepcji śmierci, nie są w stanie przeżywać straty. W efekcie bardzo często wszelkie przejawy dziecięcej żałoby są bagatelizowane lub oceniane jako zjawisko patologiczne. Nic bardziej mylnego.
W wielu rodzinach śmierć jest tematem tabu. Nie mówi się o niej, zwłaszcza w obecności dzieci. Czy tego jednak chcemy, czy nie, śmierć jest wpisana w życie, a milczenie na jej temat niczego nie zmieni. I w odwrotną stronę: mówienie o śmierci nie zabija. Dlatego odważmy się rozmawiać z dziećmi o umieraniu i żałobie.
Kiedy na świecie pojawia się dziecko, rzeczywistość zmienia się raz na zawsze. Możliwe, że jako początkujący rodzice nie czujemy się z tym komfortowo. Wchodzimy w rolę i zaczynamy analizować, oceniać nasze interakcję z dzieckiem: czy jest właściwa? Czy tak właśnie powinno być? Czy jestem wystarczająco dobrą matką/dobrym ojcem? Wchodzimy w tryb działania i tworzymy narracje, w których porównujemy się do innych, a co gorsza zaczynamy wątpić w swoje rodzicielskie kompetencje.
Coraz młodsze dzieci spędzają czas przyklejone do tableta, smartfona, komputera czy telewizora. Dokładniej: w Polsce ponad 40% maluchów do drugiego roku życia korzysta z urządzeń ekranowych (1). Możemy otwarcie mówić o pokoleniu „świecących dzieci” (od blasku monitorów odbijających się na ich twarzach) uzależnionych od cyfrowej heroiny (2).
Rodzicu, nie jesteś skazany na powielanie błędów wychowawczych wcześniejszych pokoleń. Nawet jeśli dorastałeś w dysfunkcyjnej rodzinie, możesz stworzyć ciepły, kochający dom dla swoich dzieci.
Understandably, we all try to shield children from any painful or difficult states of emotions – for instance, from anxiety. However, when they react to certain situations with ‘irrational’ fear, quite often we ourselves feel helpless. We tend to avoid the subject, marginalising the problem or resorting to ‘shock therapy’. Unfortunately, none of those qualify as reactions of support. How should we, in that case, talk with children about their anxieties?
Rodzicielstwo nie zawsze wygląda tak, jak byśmy chcieli. Bywa wymagające i obciążające ponad siły. Czasami nas zwyczajnie przerasta i doprowadza do utraty wewnętrznej równowagi. Jesteśmy wtedy rodzicami w kryzysie.
Śmierć dziecka zaburza naturalny porządek świata. Można mieć wrażenie, że jest wbrew wszelkim prawom natury. Nie mamy nawet odpowiedniego słowa, które określałoby rodzica po stracie potomka. Rodziny najczęściej doświadczają podwójnej pustki: jednej w wyniku śmierci dziecka, drugiej w związku z brakiem wsparcia ze strony otoczenia.
Czym jest czułość? Czy dajemy ją sobie, dziecku, innym osobom? Dla mnie czułość to jeden z fundamentów rodzicielstwa. Wymaga świadomej decyzji. Jest bowiem regularną praktyką. Nieraz stanowi wręcz życiową rewolucję zmieniającą człowieka od środka. Od czego zatem zacząć czułe zmiany?
„Wasze dziecko ma autyzm” – to zdanie, które może wywrócić życie do góry nogami. Zwłaszcza wtedy, gdy o autyzmie wiemy niewiele. Diagnoza otwiera nowy rozdział w życiu rodziny i niewątpliwie jest to wymagający czas.
Co piąte dziecko w Polsce w wieku 12-19 lat nałogowo korzysta z telefonu komórkowego. Co dziesiąte deklaruje, że robi to praktycznie bezustannie (także nocą). A 1/3 nastolatków ocenia siebie jako osobę uzależnioną od mediów społecznościowych. Oto pokolenie „always on”: młodzi ludzie, których życie rozgrywa się głównie online (1).
Chcemy, żeby nasze dzieci miały kompanów do zabawy i były lubiane. Nie dziwi więc fakt, że tak dużą wagę przywiązujemy do tego, czy dziecko jest w stanie podzielić się swoimi rzeczami z innymi. Gdzieś z tyłu głowy słyszymy bowiem natarczywy głos, który powtarza: „Jeśli się nie nauczy dzielić, to wyrośnie na samoluba. Nikt nie będzie chciał się z nim bawić. To będzie moja wina”.
Ocenianie dzieci na zasadzie grzeczny/niegrzeczny jest znane od pokoleń. Porównujemy dzieci między sobą, nie zdając sobie sprawy z poważnych i długoterminowych konsekwencji takiego sposobu komunikacji.
Dzieci w edukacji zdalnej, rodzice pracujący z domu i do tego ograniczone kontakty społeczne – oto prosty scenariusz na niskobudżetowy horror. Marzysz o ucieczce na bezludną wyspę? Chcesz wystrzelić potomka w kosmos? Cóż, to normalna reakcja na nienormalną sytuację.
Agresja słowna, nawet nieintencjonalna, jest formą przemocy psychicznej. Krzyki, wulgaryzmy, epitety i poniżanie słowne, szantażowanie, stosowanie gróźb, wyśmiewanie, straszenie, obwinianie, oczernianie, a także lekceważące milczenie – to formy agresji słownej. Nie dość, że zostają w dziecku na całe życie, są tak samo dotkliwe, jak ból fizyczny.
Życzliwość to inaczej serdeczność, przyjazne usposobienie, przychylność (wobec siebie i innych), uprzejmość. Nie można zdecydować, że jednego dnia będziemy życzliwi, a drugiego sobie odpuścimy. Szczera postawa życzliwości jest sposobem bycia, jest świadomą decyzją i wewnętrzną postawą opartą na przekonaniu, że warto być dobrym człowiekiem. Bycie życzliwym wymaga od nas pewnej wewnętrznej dyscypliny i stania na straży własnych przekonań.
Przynajmniej 600 tys. dzieci w Polsce ma zaburzenia psychiczne i potrzebuje pomocy specjalisty. Najczęstszą przyczyną śmierci małoletnich są samobójstwa. W tym niechlubnym rankingu Polska zajmuje drugie miejsce w Europie (1).
To zrozumiałe, że wolelibyśmy uchronić własne dzieci przed bolesnymi i trudnymi stanami emocjonalnymi – na przykład przed lękiem. Jednak dość często zdarza się, że gdy dziecko reaguje na pewne sytuacje „nieuzasadnionym” strachem, czujemy się bezradni, próbujemy uciec od tematu, bagatelizując sprawę lub sięgając po „terapię szokową”. Nie są to niestety reakcje wspierające. Jak w takim razie rozmawiać z dzieckiem o jego lękach?
Na temat znaczenia bezpiecznej więzi między rodzicem a dzieckiem powiedziano i napisano już bardzo wiele. Wiemy, że to właśnie bezpieczna relacja jest punktem wyjścia dla prawidłowego, harmonijnego rozwoju dziecka na wielu płaszczyznach. Zdajemy sobie również sprawę z tego, że potrzeba bliskości, związana bezpośrednio z poczuciem bezpieczeństwa, jest tak samo ważna jak chociażby potrzeba snu czy jedzenia. Jak zatem zaspokoić owo dziecięce pragnienie bezpieczeństwa?